Երանի նրան, ով գա և գնա Սամվել Մկրտչյանի պես. բացվեց թարգմանչին նվիրված հուշատախտակը

Այսօր բացվեց թարգմանիչ, գրող, հրապարակախոս Սամվել Մկրտչյանին նվիրված հուշատախտակը՝ նրա շենքի մուտքի մոտ:

Բացման արարողությունից հետո բանաստեղծ, թարգմանիչ Հակոբ Մովսեսը նշեց, որ Սամվել Մկրտչյանի թողած ժառանգությունն այնքան անանցողիկ, մեծ ու տարողունակ է` թե լեզվի տեսանկյունից, թե թարգմանչական սկզբունքների տեսակետից, որ կարելի է այդ հանդիսավոր պահին նրա բացակայության չնչին փաստն անտեսել:

«Մեր գրականության մեջ մեծ թռիչքները սկսվել են այն ժամանակ, երբ դրանց նախորդել են մեծ թարգմանական թռիչքները»,-ասաց նա:

Նա նշեց, որ եթե  Սամվել Մկրտչյանը միայն Ջոյսի «Ուլիսեսը»  թարգմանած լիներ, ապա դա   բավական էր, որ նրա մասին խոսեին:

«Բացի այն, որ «Ուլիսեսը» շատ բարդ վեպ է, նրա ամեն մի գլուխը գրված է մի ոճով: Սամվելի թարգմանած 18 գլուխները ես համարում եմ 18 ստեղծագործություն»,-ասաց նա և նշեց, որ կորցրել ենք մեծ թարգմանիչներից մեկին:

Հակոբ Մովսեսը նշեց, որ Սամվել Մկրտչյանը շատ համեստ մարդ էր և բացի թարգմանությունից, նաև գրականությամբ էր զբաղվում:

«Եթե ծանոթ եք Սամվելի հրատարակած սակավաթիվ ստեղծագործություններին, անմիջապես կռահած կլինեք, որ շատ ինքնատիպ, տաղանդավոր, յուրօրինակ մտածողություն , աչք, խղճմտանք ունեցող գրող էր Սամվելը»,-ասաց նա և հույս հայտնեց, որ նրա չհրատարակված գործերը ընկերները կհրատարակեն:

«Անտարես» հրատարակչության խմբագիր Արքմենիկ Նիկողոսյանը նշեց, որ գնալով ավելի ու ավելի է դժվար է խոսել Սամվել Մկրտչյանի մասին, որովհետև գնալով ավելի ու ավելի է ամրակայվում այն գիտակցությունը, որ Սամվել Մկրտչյանը, որպես թարգմանիչ, գրող ու հրապարակախոս, շատ մեծ դերակատարություն ունեցավ վերջին տարիներին թարգմանական դաշտում:

«Ցավոք պետք է նշեմ նաև, որ Սամվել Մկրտչյանը՝ որպես թարգմանիչ, գրող և հրապարակախոս, դեռ ինչպես հարկն է արժևորված, գնահատված չէ»,-ասաց նա:

Նա նկատեց, որ Սամվել Մկրտչյանը` «Ուլիսեսի» թարգմանությամբ մեր ժողովրդին դրել է աշխարհի բացառիկ ժողովուրդների շարքում, որովհետև միայն 20-22 ժողովուրդ է,  որ ունեն թարգմանված Ուլիսես:

Արքմենիկ Նիկողոսյանը նշեց, որ ինքը կցանկանար, որ Սամվելի տեսակը շարունակական լինի, և դրա համար անհրաժեշտ է շարունակել իր գործը՝  նույն տքնաջանությամբ և համառությամբ սիրել հայոց լեզուն և թարգմանություններով նպաստել լեզվի զարգացմանը:

Գրողների միության նախագահ Էդվարդ Միլիտոնյանն էլ իր խոսքում ասաց, որ Սամվել Մկրտչյանը ի ծնե թարգմանիչ էր:

«Նա լեզվական այնպիսի մեծ վեր ու վարի էր տիրապետում, որ դրանք դարձնում էր քոնը»,-ասաց նա։

Նա ընդգծեց, որն  Սամվել Մկրտչյանն իսկապես արվեստի, ազնվական տեսակը պահպանող մարդկանցից էր:

«Ուժն այն մարդկանց մեջ է, ովքեր մահից հետո ստիպում են՝ իրենց ջանքով, կամքով ստեղծած մտածողությամբ ապրեցնել մի ժողովրդի գրականություն, թարգմանական արվեստ, որ իսկապես արժանի է ապրելու, ստեղծելու: Սիրենք, հիշենք մեր Սամվելին: Հիշենք, թե չհիշենք, նա ապրելու է ժամանակների մեջ, և կեցցե իր արած գործը»,-ասաց նա:

Հիշեցնենք, որ Սամվել Մկրտչյանը ծնվել է 1959 թվականին Թալինում և մահացել է 2014 թվականի  դեկտեմբերի 7-ին: Նա Հայաստանում և արտերկրում տպագրել է բազմաթիվ հրապարակախոսական հոդվածներ, բանաստեղծություններ, պատմվածքներ, թարգմանել է բազմաթիվ գրքեր։