Երջանիկ կլինեի, եթե իմ գործերից մեկի հիման վրա Հայաստանում ֆիլմ նկարահանվեր. Անտոնիա Արսլան

«Երևանը՝ գրքի մայրաքաղաք» ծրագրի շրջանակներում, Հայաստանում գտնվող հայկական ծագումով, իտալացի կին գրող Անտոնիա Արսլանը, ում «Արտույտների ագարակը» գրքի հիման վրա Տավիանի եղբայրները նկարահանել են համանուն ֆիլմը, այստեղ ներկայացնելու է իր «Զմյուռնիայի ճանապարհը» վեպի շնորհանդեսը: Այս մասին Անտոնիա Արսլանն ասաց Tert.am-ին տված բացառիկ հարցազրույցում:

Արսլանը հայտնեց, թե երջանիկ կլիներ, եթե մի օր իր մի որևէ գործի հիման վրա ֆիլմ նկարահանվեր Հայաստանի ազգային կինոկենտրոնում:

Հունվարին Անտոնիա Արսլանը հրատարակել էր իր վերջին՝ «Մշո գիրք» կոչվող նոր վեպը, որը «Մշո ճառընտրի» փրկության մասին է: «Ինչպես են երկու կանայք փրկում «Մշո Ճառընտիրը». այս պատմական դեպքի հենքի վրա հյուսել եմ իմ վեպը»,- ասաց գրողը, ում այս վեպը գրողի ՝ Հայոց ցեղասպանության մասին երրորդ գործն է:

Ինչ վերաբերում է «Զմյուռնիայի ճանապարհը» վեպին, ապա այն «Արտույտների ագարակը» վեպի շարունակությունն է կամ ֆիլմի հերոսների՝ այդ թվում հեղինակի պապի հետագա սերունդների՝ Ավագյանների պատմության շարունակությունը:
Հիշեցնենք, որ Հայոց ցեղասպանության մասին պատմող ֆիլմերի («Արարատ», «Ուղևորություն Հայաստան») շարքը լրացնող «Արտույտների ագարակը» 2007 թվականին՝ Բեռլինյան կինոփառատոնում ցուցադրվելուց հետո, բազմաթիվ միջազգային ցուցադրություններ ունեցավ:

Նշենք, որ «Արտույտների ագարակը» ֆիլմը, ի տարբերություն, օրինակ, շվեդահայ ռեժիսոր Սյուզան Խարդալյանի «Մեծ մորս դաջվածքները » ֆիլմի, որը ցուցադրվեց Թուրքիայում, երբեք այդ երկրում չի ցուցադրվել, իսկ գրքի վաճառքն առհասարակ արգելված է:

Այն հարցին, թե «Արտույտների ագարակը» գիրքը և ֆիլմը եվրոպական հանդիսատեսին ինչ-որ նոր բան տվե՞ցին Հայոց ցեղասպանության մասին, իտալացի գրողն ասաց. «Վստահ չեմ, թե ինչպես, ինչքան, բայց հաստատ իր ազդեցությունը թողել է, քանի որ թե՛ գիրքը և թե՛ ֆիլմը բազմաթիվ երկրներում ընդունելություն գտան, բայց բնականաբար, ուրիշ պետություններում Ցեղասպանության հարցը նաև քաղաքական բնույթ է կրում: Նայած թե պետությունն ինչպես է տրամադրված Հայոց ցեղասպանության հարցում, դրանից էլ կախված է՝ կընդունվի՞, թե՞ ոչ»:

Անտոնիա Արսլանը հայ գրողների հիմնական մասին չի ճանաչում և չի կարդում՝ բացառությամբ Ակսել Բակունցի , ում պատմվածքների՝ իտալերեն թարգմանությամբ լույս տեսնելուն անձամբ է նպաստել: Սակայն նոր շրջանի գրողների Արսլանը չի ճանաչում որովհետև հայերեն չգիտի: Անգլերենով կարդացել է Հրանտ Մաթևոսյան:

Նշենք, որ «Զմյուռնիայի ճանապարհը» վեպի հայերեն թարգմանությունն իրականացրել է Վենետիկի համալսարանի դասախոս, բանասիրական գիտությունների դոկտոր Սոնա Հարությունյանը, ով նաև «Արտույտների ագարակը» վեպի թարգմանչուհին է:

Իսկ գրքի տպագրությունն իրականացրել է «Զանգակ» և Սահակ Պարթև հրատարակչությունների համատեղ աշխատանքի շնորհիվ՝ ՀՀ մշակույթի նախարարարության նախաձեռնությամբ:

Նշենք նաև, որ Անտոնիա Արսլանը երեկ ՀՀ մշակույթի նախարար Հասմիկ Պողոսյանից ստացավ Սերժ Սարգսյանի կողմից իրեն շնորհված՝ «Մովսես Խորենացի» շքանշանը: