Մենք Վրաստանին առաջարկում ենք՝ ունենալով լավ հարաբերություններ Ադրբեջանի և Թուրքիայի հետ, պետք չէ մեզ այլ կերպ վերաբերվել․ Ջոնի Մելիքյանը` ՀՀ Նախագահի Վրաստան այցի մասին

19:15 • 26.12.17

Վրացագետ  Ջոնի Մելիքյանի խոսքով՝ ՀՀ Նախագահի այցը Վրաստան նոր թափ է հաղորդում երկու երկրների միջև եղած հարաբերություններին․ շատ կարևոր է, որ բարի –դրացիական որակվող հարաբերություններ ունեցող երկրները վերահաստատեին իրենց մոտեցումները միմյանց հետ նկատմամբ:

Նա, Tert.am-ի հետ զրույցում անդրադառնալով արդեն ՀՀ Նախագահ Սերժ Սարգսյանի՝ Վրաստանի նախագահ Գիորգի Մարգվելաշվիլիի հետ հանդիպման ժամանակ ելույթի ուղերձներին, թե Հայաստանը մշտապես ջանք է գործադրում ստանալ այնպիսի փաստաթղթեր, այնպիսի հայտարարություններ, բանաձևեր, որոնք որևէ կերպ չեն վնասում Վրաստանի շահերին, Ջոնի Մելիքյանը նշեց,որ կարևոր է շեշտելը, որ թեկուզ մենք տարբեր քաղաքական մոտեցումներ ունենք ինտեգրացիոն հարցերում, կարող ենք թեկուզ չեզոք քվեարկել միջազգային տարբեր հարթակներում Վրաստանին վերաբերող քվեարկությունների ժամանակ:

«Նման փորձ եղել է, և շատ նորմալ դա իրականացվել է 90-ականներին, բայց փոխվեց իրավիճակը Միխեիլ Սաակաշվիլիի ժամանակ, երբ Վրաստանը, խորացնելով իր հարաբերությունները Ադրբեջանի և Թուրքիայի հետ, խախտեց «ջենտլմենական համաձայնությունը»: Այսօրվա դրությամբ Հայաստանի նախագահի շեշտադրումն այն հարցի վրա շատ կարևոր էր, և կարևոր է, որ նման քննարկում լինի նաև Վրաստանի վարչապետի հետ, քանի որ այսօրվա դրությամբ Վրաստանի արտաքին քաղաքականությունը ձևավորում և վարում են վարչապետն ու կառավարությունը, նախագահը սիմվոլիկ նշանակություն ունի»,- ասաց նա:

Նրա խոսքով՝ իսկապես ժամանակն էր՝ Վրաստանին հիշեցնելու, որ եթե մենք ունենք  լավ հարաբերություններ, ճիշտ կլինի, որ միմյանց նկատմամբ բաց լինենք, և եթե խնդիր ունենք, միասին լուծենք՝ առանց միմյանց վնասելու:

«Այս ընթացքը համընկավ մեր՝ Եվրամիության հետ համաձայնագիր կնքելու հետ: Իրենք սպասում էին, որ նման բան կլինի, բայց իրենք նաև կարծում են, որ Հայաստանը Ռուսաստանից մեծ կախում ունեցող երկիր է: Ի վերջո, ստորագրվեց համաձայնագիրը, և դա տվեց հնարավորություն մեր նախագահին ցույց տալու, որ մենք ունենք դիվերսիֆիկացված քաղաքականություն, և մենք Վրաստանին էլ ենք առաջարկում՝ ունենալով լավ հարաբերություններ Ադրբեջանի և Թուրքիայի հետ, պետք չի մեզ այլ ձև վերաբերվել: Կարծում եմ՝ մեր նախագահի հայտարարությունը շատ էմոցիոնալ էր, վրացական կողմն անգամ դրան չէր էլ սպասում, Վրաստանի նախագահը կարծես կաշկանդված լիներ»,- ասաց նա:

Ջոնի Մելիքյանը նկատեց, որ Հայաստանի նախագահի այցը Վրաստան կարելի է համարել նոր էջ երկու երկրներում: Նա ներկայացրեց իր ենթադրությունները՝ Հայաստանը որոշակի առաջարկների փաթեթով է գնացել հարևան երկիր: «Նախագահի կողմից քայլերի հաջորդականության փաթեթ կա մշակված, որն առաջարկվում է Վրաստանին: Կա սպասում, որ փաթեթը վրացական կողմը կընդունի և կիրականացնեն արդեն 2018 թվականից»,- ասաց նա:

Վրաստանի հետ ավելի սերտ համագործակցությանն ուղղված փաթեթը, ըստ վերլուծաբանի, ենթադրվում է՝ ներառելու է տնտեսական հարաբերությունները խորացնելուն, առևտրի ծավալները մեծացնելուն, էներգետիկ համակարգում համագործակցությունը խորացնելուն, զբոսաշրջության ոլորտում համագործակցելուն ուղղված քայլեր:

«Ներդրումների մասին է խոսք գնում փաթեթում, այստեղ արդեն արդիական է դառնում Մեղրիի ազատ տնեսական գոտու հնարավորությունը: Հայտարարվեց նաև, որ մեր շնորհիվ վրացական կողմը կարող է ավելի հեշտ մուտք գործել Եվրասիական շուկա»,- ասաց նա:

Ջոնի Մելիքյանը նաև մատնանշեց, որ կարևոր է, որ բարձր մակարդակներում հանդիպումների ժամանակ երկրների ներկայացուցիչները մատնանշում են իրենց հնարավորություններն ու առաջարկում դրանից օգտվելու տարբերակները, սակայն նկատեց, որ Հայաստանն իրականում Վրաստանի հնարավորություններից օգտվելու կարիք չունի:

«Քանի որ Եվրամիության հետ համագործակցության շնորհիվ մենք կարողանում ենք օգտվել GSP+-ի հնարավորություններից և որքան հնարավոր է Եվրամիության հետ մեր առևտուրը իրականացնում ենք, բազմաթիվ ապրանքներ գրեթե զրոյական կամ զրոյին մոտ թվերով են ներմուծվում: Այլ հարց է, որ եթե Վրաստանը մեզ հետ համատեղ  արտարդրություններ ստեղծի, իրենց ապրանքներն արդեն շատ հեշտ կարող են սպառվել նաև Եվրասիական տնտեսական միության շուկայում, քանի որ վրացական ապրանքների համար ռուսական շուկան համար մեկն է»,- ասաց նա:

Վրաստանը չի փոխելու վերջին տարիներին տարվող իր արտաքին քաղաքականությունը: Դա, ըստ վրացագետի, հավաստում է նաև այն հանգամանքը, որ այս ընթացքում, երբ ՀՀ նախագահն է այցելում Վրաստան և Վրաստանի վարչապետն է ավելի վաղ հայտարարություն արել Լարսին «այլընտրանք» առաջարկելու մասին, Ադրբեջան են մեկնել ֆինանսների և ներքին գործերի նախարարները:

«Սա կարող է ցույց տալ, որ Հայաստանի նախագահին բարձր մակարդակով ընդունելով՝ կարևորում են Հայաստանի հետ հարաբերությունները, սակայն մյուս կողմից՝ նախարարների այցով կոտրում են հակառեակցիան Ադրբեջանի կողմից»,- նշեց նա:

Չնայած որ չկա  տրամադրվածություն արտաքին քաղաքականություն փոխելու, ըստ Ջոնի Մելիքյանի, այնուամենայնիվ Վրաստանում հասկանում են, որ պետք չէ մեծ կախում ունենալ Ադրբեջանից և Թուրքիայից:

«Իրենց շահերից չի բխում, որ կախված լինեն այդ երկրներից: Ես ասել եմ, որ Վրաստանը պետք է կողմնորոշվի իրենք ուզո՞ւմ են լինել միջանցք Բաքվի և Անկարայի միջև, թե՞ տարածաշրջանային խաչմերուկ՝ կապելով ոչ միայն արևելքը արևմուտքի հետ, այլ նաև՝ հյուսիսը հարավի հետ»,- ասաց նա: