Ադրբեջանի ղեկավարն իր վերջին հայտարարությամբ մեզ մատուցել է «հոյակապ» նվեր իր իսկ դիմակը պատռելու համար. Ն. Կարապետյան

19:18 • 11.02.18

Ալիևի վերջին հայտարարությունը, որում նա Երևանը Ադրբեջանի պատմական հողն է համարում և խոսում հետ վերադարձնելու մասին, մենք պետք է օգտագործենք միջազգային հարթակներում՝ ի ցույց դնելու մեր հարևան պետության ռազմատենչ տրամադրվածությունը: Այս մասին Tert.am-ի հետ զրույցում ասաց ԱԺ նախկին պատգամավոր Նաիրա Կարապետյանը: Նա կարծում է, որ այս հայտարարությունն արվել էր ներքին լսարանի համար և կապված է Ադրբեջանի արտահերթ նախագահական ընտրությունների հետ: Նաիրա Կարապետյանը Tert.am-ի հետ զրույցում անդրադարձել է նաև ԵԽԽՎ ձմեռային նստաշրջանում հայկական պատվիրակության աշխատանքին: 

-Տիկի՛ն Կարապետյան, ԵԽԽՎ ձմեռային նստաշրջանում հայկական պատվիրակության աշխատանքը ինչպե՞ս եք գնահատում: Միջազգային քաղաքական ամբիոնն ինչպե՞ս ենք օգտագործում մեզ համար կարևոր նշանակության հարցեր բարձրացնելու, նաև ադրբեջանական ստահոդ հայտարարություններին հակադարձելու համար: 

-Տեսեք, հիմա ԵԽԽՎ-ում ձմեռային նստաշրջանը ապացուցեց, որ ստեղծվել է բավականին առողջ միջավայր, և վերջնականապես ԵԽԽՎ-ում մերժվեցին ադրբեջանական լոբբիի տակ գտնվող մի շարք գործիչներ: Ինչպես մենք տեսանք, նոր նստաշրջանում մի շարք, այսպես կոչված՝ ինքնաբացահայտված ադրբեջանական լոբբիստներն այլևս ընդգրկված չէին իրենց ազգային պատվիրակություններում: Խոսքս Գերմանիայի, Բելգիայի պատվիրակությունների մասին է: Մարդիկ պարզապես իրոք անհանգստացած են այդ անկախ հետաքննող մարմնի գործունեությունից և հետագա սկանդալներից խուսափելու համար նախընտրել են ընդհանրապես չլինել ԵԽԽՎ-ում: Նաև կցանկանայի նշել, որ ԵԽԽՎ-ում իբրև շատ մեծ դրական արձագանք Հայաստանի աշխատանքի, եղավ նախագահի վերջին ելույթն ու հարցուպատասխանը, որին նախորդող հանդիպումների ժամանակ թե՛ Եվրոպայի խորհրդի քարտուղար Թյորբյորն Յանգլանդի կողմից, թե՛ մի շարք մարդկանց կողմից շեշտվել է Հայաստանում արձանագրված դրական պրոգրեսը. գիտեք, որ Հայաստանը, լինելով մոնիթորինգի տակ գտնվող երկիր, արդեն թևակոխել է հետմոնիթորինգային շրջանի երկրների շարքում դասվելու պրոցեսին, այսինքն` շատ շուտով կդիտարկվի Հայաստանի հարցը, և ես ավելի քան վստահ եմ, որ մենք մոնիթորինգի տակից դուրս կգանք ի տարբերություն Թուրքիայի, որի վերջին զարգացումների հետևանքով ԵԽԽՎ-ն որոշում կայացրեց և վերադարձրեց մոնիթորինգի գործընթաց: 

-ԵԽԽՎ այս նստաշրջանում ՀՀ նախագահի ելույթից, որում անդրադարձ եղավ Հայաստանում կոռուպցիայի դեմ պայքարին, արցախյան խնդրի կարգավորմանը, հայ -թուրքական հարաբերություններին, հիմնական ի՞նչ շեշտադրումներ կառանձնացնեք: 

-Ինձ համար շատ հստակ էր նախագահի այն ուղերձը, որ Հայաստանը շատ հստակ քայլերով անցնում է ժողովրդավարության ուղին: Հայաստանում քաղաքական պրոցեսներն այլևս միմիայն համապատասխանում են ժողովրդավարական նորմերին, և վերջին այդ քայլը, որ Հայաստանը անում է՝ ապրիլին վերջնականապես անցնելով խորհրդարանական կառավարման համակարգի, կարծում եմ՝ հետխորհրդային երկրների մեջ առանձնահատուկ է: Դա գրանցված լուրջ հաղթանակ է, քանի որ գիտեք, որ հետխորհրդային ներկայիս պետությունները մենթալիտետով շատ դժվարանում են ավտորիտար ռեժիմից անցնել ավելի ժողովրդավարի: Հաջորդ մեսիջը, որը շատ հստակ էր նախագահի կողմից դրված, մեր արտաքին քաղաքականության հաղթանակներն էր: Մենք, փաստորեն, հանդիսանում ենք Եվրոպայի համար օրինակ՝ինչպես կարելի է վարել կոմպլեմենտար քաղաքականություն. դեռևս մի քանի տարի առաջ Եվրոպայի աչքերում մեր՝ ԵԱՏՄ-ին միանալը և Եվրամիության հետ համաձայնագրի ստորագրման ձգձգումը բազմիցս անհիմն շահարկումների արժանացան, չնայած հիմա մենք կարողանում ենք արձանագրել, որ ստորագրված փաստաթուղթը մտածված է, կշռադատված է և որևէ կերպ չի խանգարում որևէ պարտավորությունների, որոնք մենք արդեն իսկ ստանձնել ենք: Ելույթներում հնչեցին հենց այդ կարծիքները, որ այո, Հայաստանը այսօր կարող է լինել օրինակ կոմպլեմենտար քաղաքականության հաջողված փորձի առումով: 

-Ադրբեջանի պատվիրակության ղեկավար Սամադ Սեիդովի հարցին անդրադառնանք՝ կապված Խոջալուի դեպքերի հետ: Ի՞նչ եք կարծում, Ադրբեջանի կողմից ամեն անգամ այս տեսակ հարցադրումների հնչեցումը հասնո՞ւմ է նպատակին, թե՞ օգնում է ավելի շատ շեշտադրել մեր հիմնական մոտեցումները: 

-Շատ կանխատեսելի էր, որ Սամադ Սեիդովը կբարձրացնի Խոջալուի հարցը, և արդեն իսկ բացարձակ որևէ զարմանք չի առաջացնում այդ պետության պատվիրակների, պատվիրակության ղեկավարի կողմից կանխավ բացասական երանգով պատասխան ստանալու ակնկալիքով անգամ հարցը բարձրացնելը, որովհետև ես վստահ եմ, որ մի կողմ դնելով ադրբեջանական հիվանդ պրոպագանդան՝ նույն Խոջալուն, որ գիտեք Հայաստանի մասնակցությամբ չի իրականացվել, և Ադրբեջանի ներքին քաղաքական խնդիրների համար է եղել այդ ոճիրը, որը իրականացվել է խաղաղ բնակչության հանդեպ, իսկ Սամադ Սեիդովը քաջ տիրապետում է այդ ինֆորմացիային, բնականաբար նա պետք է պատրաստ լիներ կոշտ պատասխանի: Ինձ նախագահի պատասխանի մեջ առավել առանձնահատուկ դուր եկավ ՄԱԿ-ի հայտնի բանաձևերում Ադրբեջանի պարտավորությունների չկատարման խնդիրը, որովհետև գիտենք, որ արդեն 20 տարուց ավելի է, որ Ադրբեջանը տարբեր հարթակներում փորձում է շահարկել հենց ՄԱԿ-ի անվտանգության խորհրդի այս 4 բանաձևերը՝ մոռանալով, որ հենց Ադրբեջանն է, որ չի իրականացնում իր պարտավորությունները կատարել: Նախագահը, հնչեցնելով այդ բարձր ամբիոնից մեզ համար հայտնի իրողությունը, այն լսելի դարձրեց 47 պետությունների համար: Կարծում եմ՝ Սամադ Սեիդովը և իր ղեկավարությունը պետք է հետևություն անեն հաջորդ անգամ որևէ անհիմն և մակերեսային հայտարարություն անելուց առաջ: 

-Տիկի՛ն Կարապետյան, ԵԽԽՎ նախկին նախագահի՝ Պեդրո Ագրամունտի հրաժարականը հայտնի կոռուպցիոն սկանդալային պատմություններից հետո կարո՞ղ ենք համարել նաև հայկական պատվիրակության պայքարի արդյունք, երբ բազմաթիվ անգամ մատնանշվում էր շահադիտական նպատակներով Ադրբեջանի նկատմամբ ակնհայտ կողմնապահություն դրսևորելու իրողությունը: 

-Չնայած վերջնական դրդապատճառն այլ էր, բայց հայկական պատվիրակության և հայկական դիվանագիտական կորպուսի հետևողական աշխատանքի արդյունքում Պեդրո Ագրամունտի և նրան սատարողների հեղինակությունը շատ և շատ խարխլված էր: Այո, ես գտնում եմ, որ դա նաև մեր աշխատանքի արդյունքն էր, որովհետև հնարավոր չէ Ադրբեջանից ստացված մեծ գումարների արդյունքում տարիներ շարունակ «տեռորի» մեջ պահել ժամանակին ժողովրդավարության բնօրրան հանդիսացող Եվրոպայի խորհուրդը և վերածել այն կաշառակերության բնօրրանի: Պեդրո Ագրամունտի հրաժարականը պահանջողներից առաջիններից էր ներկայիս ԵԽԽՎ նախագահ Միքելե Նիկոլետին, շատ սկզբունքային, շատ ազնիվ, շատ դրական և թույլ տվեք նաև այդ դիտարկումը անել՝ հայերի բարեկամ, բառիս լավ իմաստով, քանի որ ադեկվատ քաղաքական գործիչը ԵԽԽՎ-ում առանձնանում է փաստերը ինքնուրույն ծանրութեթև անելով և ինքնուրույն եզրակացություններ անելով: Նիկոլետիի նման ազնիվ և սկզբունքային պատգամավորները շատ ժամանակ Ադրբեջանի և ադրբեջանցի լոբբիստների կողմից արժանացել են Հայաստանի լոբբիստ անվանմանը, ինչը բացարձակապես չի համապատասխանում իրականությանը, որովհետև մենք ներկայացնում ենք ընդամենը ճշմարտությունը, իսկ ճշմարտությունը ընկալելն արդեն գալիս է կոնկրետ այդ քաղաքական գործչից: 

- Հաշվի առնելով ձեր նշած որակները, ի՞նչ կփոխի նոր նախագահի գործունեությունը եվրոպական այդ կառույցում: 

-Տեսեք, Նիկոլետիին բաժին է հասել շատ դժվար ժամանակաշրջանում ղեկավարել ԵԽԽՎ-ն, քանի որ առողջացման գործընթացը դեռ ավարտված չէ։ Բնականաբար, կան շատ մարդիկ, մի օրում հնարավոր չէ մաքրել կաշառակերությունը, մի օրում հնարավոր չէ մաքրել այդ տարիների ընթացքում կուտակված սև բիծը, որը կար ԵԽԽՎ-ի վրա: Նիկոլետին իրոք, սկզբունքային մարդ է, և մեր պատվիրակության համար հիմա ստեղծված է պարարտ հող բոլոր նախաձեռնություններում բոլոր ոլորտներում նրան աջակից լինելու, որպեսզի կարողանանք վերջիվերջո փաստել, որ ԵԽԽՎ-ն վերադարձել է իր սկզբնական նպատակին: Ինչքանով դա կհաջողվի, ցույց կտա, թե ինչպիսի կատաղի պայքարի կմղեն այն մնացած լոբբիստները, որոնք, ինչպես տեսնում եք, մինչև վերջ չեն լքել Եվրոպայի խորհուրդը։ Դա շատ հստակ երևաց նաև նախագահի հետ հարցուպատասխանի ժամանակ, երբ հարցեր բարձրացվեցին նույն Թուրքիայի վերաբերյալ, նույն հայ-թուրքական արձանագրությունների վերաբերյալ, այսինքն` զենքերը բնականաբար վայր չեն դրել մեր հարևանները և շարունակելու են, միգուցե և ավելի քողարկված, քան արվել է: Նիկոլետիին մնում է ունենալ բավարար կամք և բավարար ռեսուրսներ, այս մեկ տարվա ընթացքում մաքրման գործընթացը շարունակելու: Սա, կարծում, եմ դեռ երկար կտևի մի երեք-չորս տարի պետք է, որ մենք ունենանք այն ԵԽԽՎ-ն, որի մասին երազում ենք: 

- Անդրադառնանք, Ալիևի վերջին հայտարարությանը. «Նոր Ադրբեջան» իշխող կուսակցության համագումարի ժամանակ նա ասաց, որ «Երևանն Ադրբեջանի պատմական հողն է, և պետք է այն վերադարձնել ադրբեջանցիներին»: Ըստ Ձեզ՝ ինչպես պետք է վերաբերվենք այս տեսակ հայտարարությանը, շատերն այն զվարճալի որակեցին: 

- Ալիևի այս հայտարարությունը զվարճանք և ծիծաղ առաջացրեց սոցիալական տիրույթում, բայց ես սրան մի քիչ ավելի լուրջ կվերաբերվի, որովհետև սա մի ազդակ է, որը մենք միանշանակ պետք է օգտագործենք: Փաստորեն հարևան երկրի ղեկավարը, ով միջազգային հարթակներում բազմիցս և շարունակաբար հավաստիացնում է , որ խաղաղ կարգավորման կողմնակից է, ի ցույց աշխարհի հայտարարում է մի բան, որը այո, մեզ համար ծիծաղելի է, բայց միջազգային հանրության համար պիտի մտահոգիչ լինի: Եթե նա համոզմունք է հայտնում, որ Երևանը և Հայաստանը պատմական ադրբեջանական տարածքներ են և նրանք պարտադիր մի օր պետք է վերադառնան, կարծում եմ, մենք պետք է օգտագործենք այս հայտարարությունը միջազգային հարթակներում ի ցույց դնելու մեր հարևան պետության ռազմատենչ տրամադրվածությունը կամ գոնե իր հասարակությանը նման մթնոլորտում և նման միջավայրում պահելու փաստը: Բնականաբար, հայտարարությունն արվել էր ներքին լսարանի համար, դա կապված է այս արտահերթ, արագացված նախագահական ընտրությունների հետ, և բնականաբար երկրի ղեկավարը հնչեցնում է այն, ինչ ուզում է լսել իր էլեկտորատը։ Բայց այսպիսի հայտարարությունը չի կարելի թողնել առանց ուշադրության: Ես մեծ գոհունակությամբ նկատեցի, որ հասարակական մի քանի շարժումներ արդեն ֆլեշմոբեր են սկսել տարբեր պատմամշակութային հուշարձանների մոտ նկարվում են և ապացուցում, որ Հայաստանը շատ ավելի հին է քան Ադրբեջան կոչվող պետությունը, բայց կարծում եմ, որ շատ ավելի լուրջ և շատ ավելի ծանրակշիռ հարթակներում պետք է ուշադրություն դարձնել այս հայտարարության վրա: Միջազգային արտաքին քաղաքականության մեջ նման «նվերները» չի կարելի առանց ուշադրության թողել: Ադրբեջանի ղեկավարը մեզ մատուցել է հոյակապ «նվեր» իր իսկ դիմակը պատռելու համար: