ՀՀ թափոնների քանակը տարեկան 55.8 մլն տոննա է, բայց հանքատերերը ավելի շատ հանքաքար են վերամշակում, քան ցույց են տալիս. Հ. Սանասարյան
Օրենսդրության առումով ամենաանկառավարելի վիճակը թափոնների ոլորտում է, այս մասին այսօր լրագրողների հետ հանդիպմանն ասաց «Հայաստանի Կանաչների միության» նախագահ Հակոբ Սանասարյանը:
«Եթե դուք նայեք թափոնների մասին օրենքը, դրանում գրված է, որ հանքարդյունաբերության թափոնները կարգավորվում են մեկ այլ օրենքով: Բայց երբ փնտրեք, որևէ տեղ չեք գտնի թափոնների մասին որևէ ակնարկ»,- նշեց նա:
2017 թ. պաշտոնական վիճակագրական տվյալները դեռևս չկան, բայց 2016 թ.-ի ցուցանիշով ՀՀ թափոնների քանակը 55.8 մլն տոննա է: Կենցաղային թափոնները նույնպես սրա մեջ են մտնում, որոնք կազմում են ընդամենը մոտ 2 մլն խմ, մնացածը հանքարդյունաբերության թափոններն են:
«Մետաղական հանքավայրերի թափոնները իրենց մեջ պարունակում բազմապիսի ծանր մետաղներ, ռադիոակտիվ տարրեր և կյանքի համար վտանգավոր այլ բաներ: Առաջին հերթին դրանք ազդում են բուսական աշխարհի վրա՝ առանձին դեպքերում ոչնչացնելով մինչև 80-85 տոկոս բուսականությունը: Կենդանական աշխարհի մասով, դա կլինի մարդը, թե մնացած կենդանիները, բոլոր հիվանդությունները՝ սկսած քաղցկեղից, սրտանոթային հիվանդություններից, վերջացրած ողնաշարի ծռմռվածությունից, առաջանում են հենց թափոնների հետևանքով»,- հայտնեց Հակոբ Սանասարյանը:
2017 հուլիսին վարչապետի հանձնարարականով ստեղծվել էր հանձնաժողով, որը կուսումնասիրեր, թե հանքաարդյունաբերության թափոնները ինչ վնաս են հասցնում հողին, ջրին և անտառներին: Հետագայում, «Հայաստանի Կանաչների միության» նախագահի խոսքով՝ անհասկանալի պայմաններում վարչապետը լուծարեց այդ հանձնաժողովը:
«Պետք է ոլորտը լավ ուսումնասիրվի, որովհետև հանքատերերը ավելի շատ հանքաքար են վերամշակում, քան ցույց են տալիս: 2013 թ.-ին մի խմբով մենք եղանք Քաջարանում: Այդ օրերին հանքը շահագործողները հայտարարում էին, որ իրենք ձգտում են դեպի 12.5 մլն տոննա մեկ տարվա ընթացքում: Բայց տարբեր արտադրություններում մեր ուսումնասիրությունները պարզեցին, որ դրանք օրական մշակում են 80-81 հազար տոննա հանքաքար: Երբ բազմապատկենք օրերի քանակով, տարեկան ստացվում է 30-31 մլն տոննա»,- նշեց նա:
Հակոբ Սանասարյանի տեղեկացմամբ՝ թափոնների առումով այսօր ամենածանրաբեռնված մարզերը Սյունիքը և Գեղարքունիքն են: Ըստ նրա՝ մեկ բնակչի հաշվով Գեղարքունիքի մարզում ընկնում է 126.6 տոննա կոշտ թափոն, իսկ Սյունիքի մարզում՝ 184.5 տոննա: Պատկերացում կազմելու համար նշենք, որ Երևանում յուրաքանչյուր բնակչի հաշվով ընկնում է 0.015 տոննա:
Ինչ վերաբերում է պոչամբարներին, Հ. Սանասարյանը հայտնեց, որ մոտ 30-32 խոշոր, և 15 փոքր պոչամբարներ են շահագործվում: Նրա խոսքով՝ ամենավտանգավոր Արծվանիքի պոչամբարն է, երկրորդ պոտենցիալ վտանգավոր ամենավտանգավորը Թեղուտի պոչամբարն է:










