Մեզ ապրեցնողը մեր պատմությունն է և եթե մեզ զրկում են մեր լեզվից, հավատքից ու պատմությունից, վերածվում ենք կենդանու, որին ինչպես ուղղորդում են, այնպես էլ ուղղորդվում է․ Հուսիկ Արա (տեսանյութ)
Մենք անընդհատ խուսափում ենք ժամանակի գրից ու գրականությունից, մենք սվիններով ենք ընդունում, մեզ մոտ հիմա համարյա չեն ընթերցում և ասում են՝ չկա, բայց այսօր մենք ունենք հրաշալի գրողներ: Այս մասին Tert.am-ի հետ զրույցում ասաց բանաստեղծ Հուսիկ Արան՝ անդրադառնալով դպրոցական դասագրքերի գրականության ցանկերի հնարավոր փոփոխություններին և դրանցում ժամանակակից գրողների ստեղծագործությունների ընդգրկմանը:
«Ցանկալի է, որ գրողը, նկարիչը նկատվի: Ի վերջո, գրողի նպատակն է երկխոսության մեջ մտնել իր ժամանակակցի հետ, իր ժամանակի մտահոգող խնդիրները նրա հետ կիսել: Եթե չի նկատվում, մահից հետո ասեն՝ 5 տարի առաջ այս բա՞նն է գրել. անցնում է: Սա նաև կորուստ է ժամանակի համար»,-ասաց բանաստեղծը:
Հուսիկ Արան ընդգծեց՝ այժմյան դասականներն այն ժամանակ ժամանակակիցներ են եղել, բայց կային դասագրքերում, ուղղակի այն ժամանակ հարցը չէին դնում հանրային քննարկման. եթե դնեին, հաստատ մերժելու էին:
Բանաստեղծի խոսքով՝ քննարկումներին հետևելով նկատել է, որ ժամանանակից գրողի նկատմամբ թշնամանքով են լցված. հասարակությունը գրողին «հոշոտում է», գրողը գրողին «հոշոտում է»:
«Երկիրը քանդելու առաջին պայմանն է՝ մտավորականին դարձրու ծիծաղելի և կտրիր ազգի արմատներից: Երեսուն տարի դա կատարվեց մեր երկրում, երեսուն տարի է՝ մեր մտավորականին արժեզրկում, արհամարհում են, և մտավորականն իրեն ընկճված է զգում: 2018-ին՝ հեղափոխության օրերին, ուզում էի հրապարակում ելույթ ունենալ: Բայց ես մտածում էի՝ դուրս գամ, ասեմ՝ բանաստեղծ Հուսիկ Արա, ո՞վ է ճանաչում: Քանի անգամ տեքստ եմ պատրաստել, ուզել եմ խոսել, բայց այդ կոմպլեքսը կար, որ ինձ ո՞վ է բանի տեղ դնելու, որովհետև այսօր ասում ենք՝ գրող ենք, մեզ ծաղրում են, վատ են վերաբերվում:
Ինձ նման շատ գրողներ, նկարիչներ, մարդիկ ուզում են խոսել, բայց մտածում են՝ ախր մեզ ով է բանի տեղ դնում, մենք այսօր ով ենք, ում ենք պետք, որ մի հատ էլ խոսենք, կամ մեզ լսեն»,-ասաց բանաստեղծը՝ նշելով, թե այն ժամանակ մտավորականները հեղինակություն էին, նրանց լսում էին, հետևում:
«Հեղինակությունը կարող է ժողովրդական զանգվածներին հանել ոտքի, ոգևորել, հեղափոխություն անել, իսկ նման մարդիկ ձեռնտու չեն իշխող համակարգերին, վտանգավոր են: Ոչ միայն այսօր, այլև երեկ, 10-20 տարի առաջ: Մեկ-երկու տարում ի՞նչ պետք է փոխվի»,-ասաց նա:
Հարցին՝ արդյո՞ք դա վարած քաղաքականության հետևանք է, չէ՞ որ այժմ երկիրը ժողովրդավար է, ի տարբերություն 88-ականների, երբ օրինակ Վանո Սիրադեղյանը խոսում էր, ելույթ էր ունենում, Հուսիկ Արան արձագանքեց, թե Խորհրդային Միությունը որքան էլ բռնապետություն լիներ, այդ կոմպլեքսը չէր մտցրել գրողի մեջ: «Վերջին 30 տարում կարողացան այդպես արժեզրկել, ամեն տեղ գրողին, մտավորականին փնովել: Ու մենք մեզ մի տեսակ մի կողմ մղված ենք տեսնում»,-նշեց նա:
Հարցին՝ արդյո՞ք պետք է պահպանողական լինել Հայոց լեզու, Հայ գրականություն, Հայոց պատմություն առարկաների նկատմամբ, Հուսին Արան պատասխանեց, թե դրանք մեր ինքնությունը, արժեքն են:
«Հայոց լեզվի ու հավատքի կրողը մարդն է, որ ապրում է այս հողի վրա, որ կոչվում է Հայաստան: Հայոց լեզու, հայոց եկեղեցի, և այդ ամբողջի համագումարը դառնում է հայոց պատմություն: Եթե մենք մեզ դրանցից զրկում ենք, հանում ենք, վերածվում ենք կենդանու, անհիշողություն արարածների, որ ինչպես ուղղորդում են, այնպես ուղղորդվում են: Ամեն ինչ թող սովորեցնեն դպրոցներում, բայց աշակերտը պետք է խորապես տիրապետի իր լեզվին, իր պատմությանը, որովհետև մեզ ապրեցնում է մեր պատմությունը»,-ասաց Հուսիկ Արան:










