Կա՛մ դիմացինի կապիտուլյացիա, կա՛մ փոխզիջում. Կոնգրեսի պատգամավորի թեկնածուն ներկայացնում է խաղաղության ծրագիրը (տեսանյութ)

21:55 • 13.03.17

Tert.am –ի հետ զրույցում «Կոնգրես-ՀԺԿ» դաշինքի համապետական ցուցակում ընդգրկված ԱԺ պատգամավորության թեկնածու, Աբովյանի նախկին քաղաքապետ Գրիգոր Ոսկերչյանն անդրադարձավ «Կոնգրես- ՀԺԿ»  դաշինքի խաղաղության ծրագրին, դրա ընդդիմախոսներին, ինչպես նաև իրենց կուսակիցներից մեկի այն հայտարարությանը, թե Տիգրան Մեծից հետո միակ գործիչը, որը հող է գրավել, Լևոն Տեր-Պետրոսյանն է:

-ՀԱԿ-ը  քարոզում է խաղաղության ծրագիր, Դուք ասում եք, որ ստատուս քվոն արնաքամ  է անում մեր երկիրը: Իսկ ի՞նչ կասեք հանդիպումներից, արդյոք հանրությունն  ընդունո՞ւմ է այս գաղափարը:

-Խոսել ողջ հանրության անունից, իհարկե, դժվար է, բայց  այդ հարցում դինամիկա ես զգում եմ: Որ գնալով մարդիկ ավելի ու ավելի են ընդունում: Երբ մենք բացատրում ենք, նրանք հասկանում են մեր առաջադրած խնդիրների արժեքը, արժանահավատությունը և իմաստը:

-Ինչպե՞ս են մարդիկ պատկերացնում խաղաղությունը:

-Գիտեք՝ ամեն ինչ կախված է, թե որ չափանիշներից, ինչ դիրքորոշումներից ենք ելնում մենք ՝ գնահատելու համար այն արդյունքը, որին ձգտում ենք:  Եթե նախապատրաստում ենք մարդկանց, որ ողջ դաշտային Ղարաբաղը մեր հայրենիքն է և պետք է ազատագրենք, մենք չենք կատարել այդ դերը և դեռ պատերազմելու, գրավելու, ազատագրելու խնդիրներ ունենք: Եթե պատկերացնում ենք, որ ողջ Արևմտյանն Հայաստանն է մեր նպատակը, նույնպես դեռ մեծ անելիքներ ունենք:  Եթե խնդիրը ներկայացնում ենք, որ մենք մեր առջև դեռ 1988 թվականին խնդիր էինք դրել պարզապես ապահովել Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի անվտանգությունը և այդ տարածքում մարդկանց ապրելու, ստեղծագործելու իրավունքը, ապա այդ դեպքում մենք մեր առջև դրված խնդիրը կատարել ենք, և կարող ենք այսօր հաշտության պայմանագրով ամրագրել էդ հաղթանակը: Ամեն ինչ հարաբերական է, թե որ տեսանկյունից ենք մոտենում: Եվ, ահա, երբ խնդիրը դրվում է ու մարդկանց բացատրվում է, թե որն է իրական նպատակը, էդ դեպքում մարդիկ արդեն հասկանում են, որ հաղթանակի հնարավոր է հասնել այսօր ՝ ամրագրելով գոյություն ունեցող պայմանները: 

-Հաշտության պայմանագիր՝ տարածքների վերադարձո՞վ:

-Գիտեք, ընդհանուր առմամբ, էս աժիոտաժի մեջ խառնվում է հայրենիք, տարածք,  հող հասկացողությունները: Մենք հայրենիք չենք զիջում: Իսկ հողը, համենայնդեպս իմ համոզմամբ, դեռ հայրենիք չէ, եթե չունեմ այնտեղ մարդիկ ապրող, չեն ծնվել երեխաներ, գերեզմանոցներ չեն առաջացել, դպրոց հիվանդանոց:  Ղարաբաղն ինձ համար հայրենիք է, որտեղ մարդիկ են ապրում՝ իմ հայրենակիցները, ուր ես այցելում եմ: Բայց, օրինակ, կան տարածքներ, ուր ես չեմ այցելում և չեմ զգում այդ տարածքները հայրենիք:   

- Ինչպես 1997 թվականին  Լևոն Տեր-Պետրոսյանի  խաղաղության ծրագրի օպոնենտներ կային, հիմա էլ  նույն կերպ հակադարձում են նաև Արցախից, թե ինչպես կարող է հաշտություն լինել ահաբեկչի , ֆաշիստական, հայատյաց քաղաքականությամբ առաջնորդվող պետության հետ:

-Նախ, ասեմ, որ 25 տարի առաջվա հետ չի կարելի համեմատվել, այն ժամանակ տրամադրությունները բոլորովին այլ էին:

-Ավելի արմատակա՞ն էին:

-Ո՛չ: Ես հին մարդ եմ և շատ լավ հիշում եմ շարժման սկզբին մարդկանց տրամադրությունները: Ինքս մասնակից եմ եղել և հիշում եմ, որ բուն ղարաբաղցիները բոլորովին էլ չէին մտածում այլ տարածքների մասին: Ընդամենը խոսքը Ադրբեջանի ազդեցությունից դուրս գալու, խաղաղ ապրելու հնարավորության մասին: Այսպիսին էր ղարաբաղցիների այն ժամանակվա մտածելակերպը: Եվ 88-90 թթ բուն Լեռնային Ղարաբաղի՝ Ադրբեջանի կազմից դուրս գալու և Հայաստանին միանալու մասին էր:  Այսքանն էր: Ավելին, երբ 1997-ի աշնանը Լևոն Տեր-Պետրոսյանը մի շարք թիմակիցների, այդ թվում՝ ինձ բացատրելու համար ներկայացրեց հնարավոր խաղաղության պայմանագիրը, ինչպես նաև թիմի ներսում դրան դեմ մարդկանց դիրքորոշումները, ինձ մոտ, անկեղծ ասեմ, մի 10-20 տոկոսանոց կասկած կար, որ միգուցե էս մեր մյուս թիմակիցները ճիշտ են և հնարավոր է այս մաքսիմալիստական ծրագիրը իրականացնել: Այսինքն՝ 8000 քառակուսի կիլոմետրանոց Արցախ, զարգացած Հայաստան, տնտեսություն և այլն:  Բայց համարյա 20 տարի անցավ ու ոչ թե Լևոն Տեր-Պետրոսյանը, այլ իրենք՝ այդ ընդդիմախոսները՝ Ռոբերտ Քոչարյանը, Սերժ Սարգսյանը և մնացածն, ովքեր այլ դիրքերում էին, իրենց իսկ փորձով, գործունեությամբ ապացուցեցին, որ այս տեսակետները սխալ էին:  Եվ մենք հիմա շատ ավելի վատ դրության մեջ ենք՝ փոխհարաբերական իմաստով:

-Ձեր կուսակից, պատմաբան  Վիկտոր Միրումյանը հայտարարել էր, որ  Տիգրան Մեծից հետո միակ գործիչը, որը հող է գրավել, Լեւոն Տեր-Պետրոսյանն է և  խոսքն ուղղելով  Տեր Պետրոսյանին «հող հանձնող» անվանողներին՝ ասել էր. «Տիգրան Մեծը նվաճեց 2,5 միլիոն քառակուսի կմ՝ ներկայիս Բրազիլիայի չափ տարածք: Քսանհինգ տարի նվաճածը պահելուց հետո նա Հռոմի եռապետներից մեկի հետ Արտաշատում կնքեց պայմանագիր. պատկերացնո՞ւմ եք նրա փոխզիջումները որքան էին՝2,5 միլիոն քառակուսի կմ… հիմա Տիգրան Մեծը հող հանձնո՞ղ էր, դավաճա՞ն էր… փաստորեն՝ «շան տղեն» այդքան զիջել է…»: Այսինքն՝ Ձեր մոտեցումներում հակասություն չկա՞, մի կողմից հպարտանում եք, որ Առաջին նախագահը հողահավաք նախագահ էր, մյուս կողմից՝ առաջարկում գնալ նաև տարածքային զիջումների:

- Ես չեմ ուզում ուղղակիորեն անդրադառնալ Վիկտոր Միրումյանի ասածներին, ինքը երևի կկարողանա իր ասածներն ավելի ճիշտ բացատրել:  Բայց ես դրան կարող եմ ասել մեկ բան. պատերազմի ժամանակ բոլոր տեսակի նման զիջումներ, հարձակումներ, գրավումներ, հետ գալ և այլն, այս ամենը պատահում է, իսկ մեր պատերազմը դեռ չի ավարտվել: Մենք ընդամենը հրադադար ունենք: Պատերազմը ավարտելու երկու ձև կա. կա՛մ կապիտուլյացիա, կա՛մ բանակցային սեղանի շուրջ փոխզիջումային լուծում: Ուրիշ լուծում չկա:  Եթե չենք կարողանում կապիտուլացնել դիմացինին, ուրեմն փոխզիջումների տարբերակով պետք է բանակցային սեղանի շուրջ լուծենք հարցը: Ուրիշ այլ ձև աշխարհը չգիտի:

Մանրամասները՝ տեսանյութում: