Կանխատեսումները, որ ՀՀ-ն ԵՏՄ չի մտնի, հիշեցնում է մեկ այլ կանխատեսում՝ եվրաինտեգրացումը այլընտրանք չունի. ռուս քաղաքագետ

12:59 • 07.09.14

Որոշ փորձագիտական շրջանակների կանխատեսումները, թե Հայաստանը չի անդամակցելու Եվրասիական տնտեսական միությանը (ԵՏՄ), ռուս քաղաքագետ, պատմական գիտությունների դոկտոր Ալեքսանդր Կռիլովին հիշեցնում են այն կանխատեսումները, թե Հայաստանի եվրաինտեգրացումն այլընտրանք չունի:

 

Tert.am-ի հետ զրույցում, ի պատասխան հարցի, թե ինչպես կգնահատի «սեպտեմբերի 3»-ից անցած մեկ տարին այն խոսակցությունների համատեքստում, որ այն Հայաստանին ոչինչ չտվեց, բացի ԵՄ-ի հետ ասոցացումից հետ պահելուց, Ալեքսանդր Կռիլովը հայտարարեց. «Մեկ տարի առաջ բազմաթիվ քաղաքագիտական շրջանակներ հայտարարում էին, որ Հայաստանն արդեն վերջնական ընտրություն է կատարել դեպի ԵՄ և ԱՄՆ, և որ Ռուսաստանին մնում է միայն այդ փաստի հետ համակերպվել: Պարզվեց՝ ամեն ինչ այդքան հեշտ չէ: Ու ոչ այն պատճառով, որ Կրեմլն իր նենգ գործողություններով վիժեցրեց «եվրոպական դրախտի» օգտին Հայաստանի ընտրությունը, այլ որովհետև ընտրությունն ինքնին օբյեկտիվորեն բարդ է»:


Ալեքսանդր Կռիլովը նշեց, որ մի կողմում եվրոպական երազանքն է՝ հույսով, որ «Արևմուտքը կօգնի» և կլուծի Հայաստանի բոլոր խնդիրները, մյուս կողմում՝ Հայաստանի իրական աշխարհագրական դիրքը՝ իր բարդ հարևաններով ու տնտեսական-սոցիալական խնդիրներով:


«Հայաստանի ղեկավարությունը ստիպված էր կատարել ընտրություն: Հնարավոր է՝ այս ընտրության հարցում դեր ունեցավ հարևան Վրաստանի փորձը, որի դեպի ԱՄՆ, ՆԱՏՕ, ԵՄ ուղղվածությունը չհանգեցրեց Վրաստանի բնակչության համար խոստացված համընդհանուր բարգավաճմանը: Ավելին՝ այս ընտրությունը էլ ավելի խորացրեց առկա հին կնճիռները, և հիմա Վրաստանի նոր ղեկավարությունը շատ մեծ դժվարությամբ փորձում է վերադառնալ ռուսաստանյան շուկա, չնայած դիվանագիտական հարաբերությունների բացակայությանն ու մեր երկրների՝ Հարավային Օսիայի ու Աբխազիայի հարցում իրարամերժ դիրքորոշումներին»,–ասաց քաղաքագետը:


Նա ընդգծեց, որ ո՛չ Թուրքիան , ո՛չ Եվրոպան ու ԱՄՆ-ն Վրաստանի համար չդարձան ռուսաստանյան շուկայի այլընտրանքը, քանի որ իրենք դեռ մի բան էլ ավելի արտադրում են այն ամենը, ինչ նրանց կարող է առաջարկել Ռուսաստանը:


Ըստ ռուս քաղաքագետի՝ Ռուսաստանի ու Արևմուտքի միջև առկա սուր ճգնաժամի պայմաններում Հարավային Կովկասի բոլոր երկրների համար ստեղծվել են լրացուցիչ հնարավորություններ՝ դեպի Ռուսաստան իրենց ապրանքատեսակների առաքումների ծավալներն ավելացնելու համար: Ըստ նրա, եթե վերջերս ԵՄ-ի հետ Ասոցացման պայմանագիր ստորագրած Վրաստանն օրինակ այս հարցում լրացուցիչ դժվարություններ կունենա, ապա Հայաստանն ու Ադրբեջանը նմանատիպ խնդիրներ չունեն: Ամփոփելով՝ քաղաքագետն ասաց. «Եվ կարող եմ ասել, որ ԵՏՄ մտնել-չմտնելու հետ կապված փորձագիտական որոշ շրջանակների կանխատեսումներն ինձ հիշեցնում են մեկ տարի վաղեմության նույնաբնույթ կանխատեսումները, որ Հայաստանի Արևմուտք գնալն «այլընտրանք չունի»:

 

Ալեքսանդր Կռիլովը նաև հիշեցրեց, թե ինչ տեղի ունեցավ Ուկրաինայում՝ Վիկտոր Յանուկովիչի կողմից ԵՄ-ի հետ Ասոցացման պայմանագիրը ստորագրելուց հետո և կարծիք հայտնեց, որ Հայաստանի պարագայում շատ բան կախված կլինի ոչ միայն իշխանությունների դիրքորոշումից, այլև հայաստանյան հասարակության մեջ եվրասիական ընտրության ընդունման-չընդունման աստիճանից, ինչպես նաև՝ այս ընտրության գաղափարախոսական ընդդիմադիրների ակտիվությունից:


«Բնական է իրենց նպատակներին հասնելու համար «մայդանային», «թահրիրային» և այլ սցենարներ օգտագործող քաղաքական ուժերի ՝ Հայաստանի ներքաղաքական իրավիճակին ներգրավվածությունը»,-ասաց քաղաքագետը:


Քաղաքագետի կարծիքով՝ ԵՏՄ-ի ճանապարհին Հայաստանի իշխանությունները ստիպված են լինել ոչ միայն լուծել այս ինտեգրացիոն միավորում մտնելու հարցը, այլև այդ ընտրությունը ընդունելի դարձնել երկրի քաղաքացիների մեծամասնության համար:

 

Tert.am-ի հետ զրույցում ռուս քաղաքագետ, պատմական գիտությունների դոկտոր Ալեքսանդր Կռիլովը նաև հայտարարեց , որ հայ–ադրբեջանական պատերազմ օգոստոսյան դեպքերին ֆոնին չվերսկսվեց, որովհետև Հայաստանը Ռուսաստանի անվտանգության բավարար վստահելի և ամուր երաշխիքներ ունի: Ըստ քաղաքագետի՝ դրանք են, որ Ադրբեջանին չեն թողնում հույսը դնել հարցի ուժային լուծման վրա և ապահովում են հակամարտությանը Թուրքիայի չներքաշվելը: