Անգամ մեկ հայի սպանությունն արդեն չափից շատ կլինի, այլևս բավ է. Հայկո Բաղդադը՝ Եվրոպայում թուրքահայերի դեմ մահափորձերի ահազանգի մասին
Պոլսահայ լրագրող, Բեռլինում մշտական բնակություն հաստատած Հայկո Բաղդադի խոսքով՝Եվրոպայում ծննդով Թուրքիայից ընդդիմադիր գործիչների և հատկապես հայերի ու քրդերի դեմ մահափորձերի շարքի նախապատրաստման մասին տեղեկատվությանը պետք է առավել քան լուրջ վերջաբերել և զգոնություն ցուցաբերել: Նրա խոսքով՝ պոլսահայ պատգամավոր Կարո Փայլանի հայտնած տեղեկություններն իսկապես ճշգրիտ են: Նրա հետ Tert.am-ի հարցազրույցը կարող եք կարդալ ստորև:
- Թուրքիայում հայերի ու մանավանդ ակտիվ գործող մտավորականների համար իրավիճակը երբեք էլ բարենպաստ ու հանգիստ չի եղել։ Ո՞րն էր Ձեզ այդ երկրից դուրս գալ և մեկ տարի առաջ Բեռլին մեկնել ստիպած հիմնական պատճառը:
-Արդեն մեկ տարի է, ինչ մշտական բնակություն եմ հաստատել այստեղ: Թուրքիայում ստեղծված ավտորիտար ռեժիմի՝ իշխանության ամբողջական յուրացմանը դեմ գնացող և այդ իսկ պատճառով պարբերաբար թիրախավորվող հազարավոր մտավորականներից ու լրագրողներից մեկն եմ: 2016-ին տեղի ունեցած հեղաշրջման փորձն, իհարկե, իր ազդեցությունը նույնպես ունեցավ այս ամենի վրա:
Հեղաշրջման փորձից հետո իմ ձերբակալության վերաբերյալ որոշում կայացվեց, արտասահմանյան անձնագիրս առգրավվեց: Ավելի ուշ անձնագիրս վերադարձվեց, շատ քիչ մարդիկ կարողացան ետ ստանալ իրենց անձնագրերը: Ինձ հետ վերադարձնելն էլ, փաստորեն, նշանակում էր՝ «Գնա այստեղից»:
- Օրեր առաջ դուք համացանցի միջոցով արդեն մեկնաբանել եք Կարո Փայլանի հայտնած տեղեկություններն ու հորդորել լուրջ վերաբերել մահափորձերի նախապատրաստման մասին ահազանգին:
- Առկա վտանգի մասին շատ ավելի վաղ ենք տեղյակ եղել: Կարող եմ ասել, որ գերմանական հատուկ կառույցները լավ տեղեկացված են Կարոյի հայտնած լուրերի զգալի մասից: Լա՞վ է, թե՞ վատ՝ չեմ կարող ասել, բայց մեկ բան հստակ է. Կարո Փայլանի հայտնած տեղեկություններն իսկապես ճշգրիտ են, ամեն բան իսկապես այնպես է, ինչպես Կարոն է պատմել:
- Գերմանիայի իշխանությունները Ձեր անվտանգության ապահովման ուղղությամբ հստակ քայլեր ձեռնարկե՞լ են, և արդյոք Դուք գո՞հ եք տրամադրված օգնությունից:
- Չգիտեմ, թե Թուրքիայի մյուս քաղաքացիների վիճակն ինչպես է այս պարագայում, բայց վերջերս իմացանք քուրդ ֆուտբոլիստ Դենիզ Նաքիի դեմ մահափորձի մասին: Շոկ տարած երիտասարդ մարզիկին հարցաքննության ժամանակ գերմանացի իրավապահները հարցեր են տվել, ինչպես օրինակ ՝«Դուք «Քրդստանի աշխատավորական կուսակցություն» խմբավորման անդա՞մ եք» և այլն: Սա, օրինակ, ես սխալ եմ համարում:
Ինձ հետ կապված միջոցառումների մասին բոլոր մանրամասները, իհարկե, հայտնել չեմ կարող, քանի որ տեղի ոստիկանության հետ պայմանագիր ունեմ: Կարող եմ նշել հայտնի փաստը, որ ինձ տրամադրված հատուկ զրահապատ բաճկոնով եմ ստիպված եղել ելույթ ունենալ, մնացածն արդեն դուք ենթադրեք մեր վիճակի մասին: Սակայն ցանկանում եմ հատուկ նշել, որ մեր անձի հանդեպ ցուցադրված անհրաժեշտ հոգածության և մեզ հետ համագործակցելու համար այստեղից էլ շնորհակալություն եմ հայտնում համապատասխան կառույցներին:
- Դիմելու՞ եք ՀՀ դեսպանատանը Ձեզ օգնելու հարցով, ինչպե՞ս եք պատկերացնում այդ օգնությունը:
- Հայաստանը մեր հողն է, մեր բարեկամներն են, մեր ընկերները, սակայն այս պարագայում ի՞նչ կարող են անել Գերմանիայում ծավալվող մահափորձերի հետ կապված: Մենք կարող ենք գալ, խոսել, կիսվել, դուք էլ մեզ համար ցավաք կամ ուրախանաք, որովհետև անգամ մեկ հայի սպանությունն այլևս չափից շատ է, արդեն բավ է….
- Կարո Փայլանը բերեց նաև Հրանտ Դինքի օրինակը՝ նշելով, որ սպանության նախապատրաստման նույն մեխանիզմն է գործում: Սակայն Դինքի սպանության հետ կապված բոլոր դատավարությունների շրջանակներում Թուրքիայի Հետախուզական կոմիտեի նախկին պաշտոնյաները պնդում են, թե եղած վտանգի մասին իրենց ժամանակին չեն զգուշացրել, տեղեկատվությունն ուշ է հասել և այլն: Այդ դեպքում, երբ բոլոր տեղեկությունները հրապարակվել են, դա ինչ-որ կերպ կազդի՞ գործընթացի վրա, և արդյո՞ք այժմ այս մահափորձերը կազմակերպող խմբավորումներն իսկապես անմիջական կապ ունեն Թուրքիայի իշխանությունների հետ:
- Մենք խոսում ենք Էրդողանի կողմից տարիներ շարունակ ծայրահեղական քարոզչության տակ առնված, հենց նրա ու նրա համակարգի կողմից ազգայնականացված երիտասարդների մասին: Այստեղ ապրող հազարավոր թուրք երիտասարդներ կարող են լինել այդ քարոզչության զոհը, ցանկացած մեկից կարող է դուրս գալ այդ մահափորձ կատարողը: Ամենից առաջ նպատակը այս լարված մթնոլորտի ստեղծումն է:
Այսինքն՝ եթե անգամ այս հրամանը Էրդողանը տված չլինի՝ այս ժամանակաշրջանում նրանց վարած քաղաքականությունը նպաստում է դրան: Նրանք վաղուց են ստեղծել այս զգայական մթնոլորտը, հազարավոր երիտասարդներ «հայրենիքի փրկության» համար կդիմեն նրանց առաջարկած մեթոդներին և շատերը կհավատան, որ հայ սպանելով հերոսանալու են: 100 տարի է, որ վերապրում ենք սա: Կարծում եմ՝ ավելորդ է անգամ խոսել այս խմբավորումների ու Թուրքիայի իշխանությունների կապի մասին, երբ իշխող կուսակցության անդամը զանգահարում է Գերմանիայում գործող թուրք ազգայնական խմբավորմանը, ֆինանսավորում նրանց, «առաջնորդից» բարև փոխանցում նրանց…
- Որևէ բան կցանկանա՞ք ասել Ձեզ հետևող ու Ձեզ համար անհանգստացող աշխարհասփյուռ հայերին:
- Ուզում եմ ասել, որ մենք շարունակելու ենք մեր պայքարը, մեզ ճնշելով՝ մեզ չեն կանգնեցնելու. ճիշտ հակառակը` ավելի շատ ենք անելու: Մենք չենք մոռացել Հրանտ Դինքի սպանությունը: Մենք դրանով տեսանք ամենասարսափելին, որ կարող էր պատահել մեզ հետ: Մի բան ասեմ. Հրանտ Դինքի թաղման արարողության ժամանակ կազմակերպչական հարցերով զբաղվող երկու հոգի կար, նրանք ստիպված եղան նստել դիակառքի առջև: Այդ երկու երիտասարդները ստիպված եղան դեմ առ դեմ մնալ ու նայել այնտեղ հավաքված 200 000 հոգու աչքերին: Հետո իջան մեքենայից ու շարունակեցին իրենց կյանքը: Այդ երիտասարդներից մեկի անունը Կարո էր, մյուսինը Հայկո: Մեկը Կարո Փայլանն էր, մեկը՝ ես: Էնպես որ՝ այն ամենն, ինչ կարող էինք տեսնել, մենք արդեն տեսել ենք, մի՛ անհանգստացեք, մենք շարունակելու ենք ապրել:
Հիշեցնենք, որ Թուրքիայի խորհրդարանի պատգամավոր Կարո Փայլանը զգուշացրել էր, որ հայերի, ալևիների, քրդերի, ինչպես նաև Թուրքիայում եղած ճնշումների հետևանքով երկիրը լքած ընդդիմադիր գործիչների, մտավորականների ու լրագրողների դեմ մահափորձերի մի ամբողջ շարք է պատրաստվել, և ենթադրվում է, որ Թուրքիայից ուղղորդված հանցախումբն արդեն ցուցակ ունի կազմած:
Նա նշել էր, որ իրենք ունեն հետախուզական տեղեկատվություն, որ այժմ գործունեություն է ծավալում մահափորձերն իրականացնել պատրաստվող 3 անձ. նրանք պատրաստվում են հարձակվել Թուրքիայի կողմից թիրախավորված անձանց վրա, որոնց սպանությունը կարող է մեծ սենսացիա առաջացնել:
Փայլանի հայտարարություններից հետո Գերմանիայում մահափորձ էր իրականացվել քուրդ ֆուտբոլիստ Դենիզ Նաքիի դեմ, նաև հարձակման էր ենթարկվել Բրյուսելում հայկական «Սահակյան» միությունը:
Հռիփսիմե Հովհաննիսյան
Սոֆյա Հակոբյան










