Եթե անգամ Փաշինյանի ասածը ՀՅԴ-ի մասին քաղաքական ապահարզան է՝ խիստ կասկածում եմ, որ ՀՅԴ-ն հիմա դուրս կգա Կառավարությունից. Գագիկ Համբարյան
Tert.am-ի հետ զրույցում քաղաքագետ Գագիկ Համբարյանը անդրադառնում է այն հարցին, թե արդյոք Նիկոլ Փաշինյանի երեկվա հայտարարությունից հետո ՀՅԴ-ն դուրս կգա ժամանակավոր, համաձայնության կառավարությունից, եթե ոչ, ապա Դաշնակցությանը դուրս կհրավիրե՞ն, ինչպես նաև հարցին, թե ինչու վարչապետ Փաշինյանը դաշինքների չի գնում «Ելքի» հետ։
-Պարո՛ն Համբարյան, վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը երեկ Տավուշի մարզում հայտարարեց, որ ովքեր իրենց դուրս են համարում ազգային համաձայնությունից, այսինքն՝ Ազգային համաձայնության կառավարությունից, նրանց չեն պահում։ Սա նրա պատասխանն էր լրագրողի հարցին, թե ինչպես է դիտարկում այն, որ կոալիցիոն գործընկեր ՀՅԴ-ի Բյուրոյի ներկայացուցիչ Հրանտ Մարգարյանը հայտարարում է, որ Հայաստանում մտքի տեռոր է։ Ըստ որում, Նիկոլ Փաշինյանը հարցը տված լրագրողներին ուղղեց՝ ասելով, որ Կառավարությունը կոալիցիոն չէ, համաձայնության կառավարություն է։ Սա համարո՞ւմ եք քաղաքական ապահարզանի հայտարարում Դաշնակցությանը։
- Որքան էլ պարոն Փաշինյանը հայտարարի, որ կոալիցիոն կառավարություն չկա, կա Ազգային համաձայնության կառավարություն, այժմյան Հայաստանում դա գրեթե նույնն է։ Ի՞նչ տարբերություն՝ Ազգային համաձայնությա՞ն կառավարություն է, թե կոալիցիոն, միևնույնն է՝ Նիկոլ Փաշինյանի կառավարությունում կան 3 քաղաքական ուժերի ներկայացուցիչներ՝ «Ելք» դաշինքից, ԲՀԿ-ից ու Դաշնակցությունից. ինչպես նաև Նիկոլ Փաշինյանի թիմը։ Ինչ վերաբերում է այն հարցին՝ ապահարզան է, թե ոչ, պետք է նշեմ, որ այս ապահարզանը դե ֆակտո և դե յուրե շատ վաղուց է տեղի ունեցել։ Դեռ այն ժամանակ, երբ նույն ՀՅԴ-ն բացահայտ պաշտպանեց Ռոբերտ Քոչարյանին և խիստ քննադատության ենթարկեց իշխանություններին՝ Քոչարյանին կալանավորելու համար։ Դրանից առաջ էլ, դրվագներով, անհամաձայնություններ կային կառավարության անդամների միջև Կուտակային կենսաթոշակային նախագծի հարցով։ Դրան էլ գումարած այն, որ նույն Նիկոլ Փաշինյանը ակնհայտորեն խնդիրներ ունի նաև «Ծառուկյան դաշինքի» ներկայացուցիչների հետ։ Եվ այս կուսակցության որոշ անդամների խիստ քննադատությունը սոցիալական հարցերում ևս վկայում է, որ խնդիրներ կան այս կառավարությունում։ Այնպես որ, չեմ կարծում, թե սա նորություն էր, և Հրանտ Մարգարյանի ու Նիկոլ Փաշինյանի ասածներով՝ այս կառավարությունը կփլուզվի։ Նախ սպասենք՝ ինչ արձագանք կունենա այս հայտարարությունը նույն ՀՅԴ-ի մոտ։
-Բայց եթե վարչապետն ասում է՝ մենք ոչ մեկին չենք պահում, դա չի՞ նշանակում, որ ասում է՝ հեռացե՛ք։
-Ես հենց դա եմ ուզում մեկնաբանել, որ ՀՅԴ-ի համար այդ ասելը շատ քիչ է։ Նիկոլ Փաշինյանը կարող է և հայտարարել, բայց ես խիստ կասկածում եմ, որ ՀՅԴ-ն դուրս կգա այս կառավարությունից, որովհետև նախարարներ ու մարզպետներ ունենալն ազդեցության լծակ է։ Որքան էլ Նիկոլ Փաշինյանը հիմա հայտարարի, որ շատ մաքրամաքուր ընտրություններ են լինելու, և ընտրական խախտումներ չեն լինելու (հա, կարող է՝ ընտրակաշառք չբաժանվի, հուսամ, որ չի բաժանվի), բայց այն, որ պաշտոնյաներն իրենց ազդեցությունն ունենալու են ընտրական գործընթացներում և նախընտրական փուլում, փաստ է։ Նիկոլ Փաշինյանը չի կարող այնպես անել, որ քաղաքական ուժեր ներկայացնող գյուղապետերը, նախարարները կամ նույն տեղական ինքնակառավարման մաս կազմող քաղաքապետներն ու մարզպետները չաշխատեն հարազատ կուսակցությունների համար։ Այդպիսի բան նույնիսկ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում չկա։ Նույն Կալիֆոռնիա կամ խոշորագույն Նյու Յորք նահանգները դեմոկրատների հիմնական կենտրոններն էին։ Այնպես որ, եկե՛ք Հռոմի պապից ավելի կաթոլիկ չթվանք, արդարության հետևից չընկնենք և չփորձենք ներկայացնել, որ, ահա, Նիկոլ Փաշինյանը եկավ ու բոլորին կփրկի ամեն ինչից։ Այստեղ փրկությունն այն կլինի, որ իրոք ընտրակաշառք չլինի։ Իսկ այդ ուժերը կձգտեն ու անպայման ազդեցություն կունենան։ Իսկ այս պարագայում ՀՅԴ-ին ձեռնտու չէ կառավարությունից դուրս գալը, որովհետև ունեն մարզպետներ, նախարարներ, լծակներ։
-Իսկ եթե նրանց դո՞ւրս հրավիրեն։
-Դա այլ հարց է, որովհետև մի բան է ասելը, որ ոչ ոք նրանց ձեռքը չի բռնել, մեկ այլ բան՝ դուրս հրավիրելը։ Այ, երբ Նիկոլ Փաշինյանը դուրս հրավիրի այդ կոալիցիոն, կամ ինչպես ինքն է հայտարարում՝ Ազգային համաձայնության կառավարությունից, այլ խնդիր կլինի, և այլ դասավորվածություններ կլինեն։ Հայաստանում տեղի ունեցավ թավշյա հեղափոխություն, և Նիկոլ Փաշինյանը կարծես թե ուզում էր հասարակության մեջ փոխել այն, ինչ կար պաշտոնյաների առումով։ Ցավոք սրտի, Հայաստանում շատ մեծ դեր ունեն պաշտոնյաները։ Հայաստանում մարդը կարող էր լինել պաշտոնյա, բացարձակ տգետ ու անգրագետ, անտակտ ու լկտի լինել, բայց այդ մարդու շուրջ զանգված էր հավաքվում, չէ՞։ Հիմա երկրում այդ առումով գրեթե ոչինչ չի փոխվել։ Նկատի ունեմ՝ նույն առնետավազքը. «Քաղաքացիական պայմանագիրն» է իշխանության եկել, հիմա էլ հազարներով գնում են ՔՊ։ Կան բաներ, որոնք Նիկոլ Փաշինյանը, որքան էլ ուզի, չի կարող հաշվի չառնել։ Եվ նույն ՀՅԴ –ի համար մի իրավիճակ է, երբ իրենց են դուրս հրավիրում կոալիցիայից, մեկ այլ իրավիճակ՝ երբ իրենք են դուրս գալիս։ Իրենց դուրս գալու դեպքում ՏԻՄ մարմինները՝ Շիրակի, Տավուշի, Սյունիքի և այլ մարզերում հաստատ կդժգոհեն։
-Նիկոլ Փաշինյանը, խոսելով Երևանի ավագանու ընտրությունների մասին, ասաց, որ դաշինքով գնալու տարբերակներ են քննարկում, բայց ոչ «Ելք»-ի հետ։ Քանի որ շատ է խոսվում այն մասին, որ Նիկոլ Փաշինյանն ունի քաղաքական թիմի պակաս, նա ունի քաղաքական ուժերի կարիք։ Ըստ որում, ոչ թե, պայմանական ասած, «օտար», այլ «հարազատ» քաղաքական ուժերի՝ ի դեմս «Ելք»-ի կամ այլ ուժերի, որոնք թիկունքից չեն հարվածի։
-Նիկոլ Փաշինյանի մոտ, որքան նկատում եմ, վիրավորվածության պահը չի անցել։ Հիշո՞ւմ եք՝ երբ ինքը նախաձեռնեց իր «Իմ քայլը», քանի դեռ չէր հասել հաջողության, նույն «Ելք» դաշինքի երկու կուսակցությունները՝ «Հանրապետությունը» և «Լուսավոր Հայաստանը», ոչ միայն չմասնակցեցին, այլև հոռետեսություն արտահայտեցին այդ գործողությունների արդյունավետության նկատմամբ։
-Իսկ արդյոք նեղացվածությունը քաղաքական կատեգո՞րիա է։
-Իհարկե, ոչ, բայց Նիկոլ Փաշինյանի մոտ դա կա։ Ցավոք։ Եվ նա սա կիրառում է քաղաքական գործընթացներում՝ ցույց տալով, որ ինքը չի կարող ներել։ Նույն Մարուքյանին և Արամ Սարգսյանին՝ իր հետ չմիավորվելու համար։ Եվ դրա վառ օրինակն այն է, որ նույն Նիկոլ Փաշինյանը հիմա բացարձակ քայլ չի ձեռնարկում Վանաձորի քաղաքապետի պաշտոնը «Ելք» դաշինքի ներկայացուցիչ Էդմոն Մարուքյանի եղբորը տրամադրելու համար։ Սա շատ-շատ հեշտ է, բայց միտումնավոր դա չի անում, և դա բոլորն են հասկանում։ Ինչ վերաբերում է հնարավորություններին, ապա Նիկոլ Փաշինյանն ինքը շատ լավ հասկանում է, որ իր հարազատ ՔՊ-ն Երևանի ավագանու ընտրություններում 50+1 ձայն չունի։ Այս պահի դրությամբ։ Այո, ՔՊ-ն այս պահի դրությամբ առաջին տեղը կգրավի, բայց դա 50+1 չէ։ Եվ այստեղ խնդիրն այն է, որ գործելու է նույն Դոնթի բանաձևը. Նիկոլ Փաշինյանին անհրաժեշտ է հավաքել ընդամենը 36 տոկոս ձայն, և մեխանիկորեն, նախորդ իշխանությունների կողմից բացահայտած կեղծիքների շարքից բաղկացած հին Ընտրական օրենսգրքով նախատեսված կարգով՝ դառնալ քաղաքի միանձնյա ղեկավար։ Իսկ 36 տոկոս Նիկոլ Փաշինյանի ՔՊ-ն հաստատ Երևանում կհավաքի։
Բայց խնդիրն այն է, որ Նիկոլ Փաշինյանը կցանկանա համագործակցել այնպիսի քաղաքական ուժերի հետ, որոնք ևս ցանկանում են ակտիվորեն մասնակցել Երևանի ավագանու ընտրություններին։ Դրանք «Սասնա ծռերն» են։
-Բայց կա կարծիք, որ նրանք ևս Փաշինյանին հարվածում են թիկունքից՝ հայտարարելով, որ այս ու այն չեն անի, քանի դեռ կան քաղբանտարկյալներ, և այլն»։
-Այս պարագայում Նիկոլ Փաշինյանին ձեռնտու է ձայն չհանել։ Ինքը, եթե նկատել եք, չի արձագանքում այդ ամենին, որովհետև ինքը վաղը մյուս օրը փորձելու է նրանց հետ համագործակցել։ Եվ ինչպես Դուք նշեցիք՝ քաղաքականության մեջ վիրավորվել կատեգորիա չկա։ Կփորձեն այլ քաղաքական ուժերի հետ ևս համագործակցել։
-Դուք խոսում եք արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների՞ մասին։
– Ես խոսում եմ երկուսի մասին էլ, որովհետև ավագանու արտահերթ ընտրությունները ԱԺ ընտրություններին ընդառաջ ստուգատես են բոլոր քաղաքական ուժերի համար։










