Ինչու է Հայաստանը դարձել PMI-ի համար արհեստական բանականության և հետազոտությունների ու մշակումների (R&D) առանցքային կենտրոն. հարցազրույց Իվան Միլետիչի հետ

16:11 • 11.05.26

Tert.am-ը զրուցել է Philip Morris International (PMI) ընկերության կորպորատիվ հարցերի գծով փոխնախագահ Իվան Միլետիչի հետ՝ հասկանալու Հայաստանի դերը ընկերության գլոբալ ռազմավարության մեջ և թե ինչու է այն դարձել տեխնոլոգիական զարգացման աճող կենտրոն։

Հարցազրույցում Միլետիչը խոսում է Հայաստանում PMI-ի R&D կենտրոնի մասին, որը գործում է 2018 թվականից և դարձել է ընկերության առանցքային կենտրոններից մեկը, հատկապես արհեստական բանականության ոլորտում։ Նա նաև ընդգծում է PMI-ի ռազմավարական անցումը այրվող արտադրանքից դեպի առանց ծխի այլընտրանքների, որտեղ տվյալները, գիտությունը և նորարարությունը վճռորոշ դեր են խաղում։

- Դուք վերահսկում եք կորպորատիվ հարցերը շատ տարբեր տարածաշրջաններում։ Ի՞նչն է Հայաստանը դարձնում ռազմավարական առումով կարևոր PMI-ի Հարավային և Հարավարևելյան Եվրոպայի, ԱՊՀ և Մերձավոր Արևելքի ու Աֆրիկայի (MEA) պորտֆոլիոյում:

- Մեզ համար Հայաստանը շատ յուրահատուկ երկիր է։ Այն փոքր շուկա է՝ համեմատած ավելի մեծ շուկաների հետ եկամուտների տեսանկյունից, ուստի այդ առումով այն կարող է շատ առանձնահատուկ չթվալ։ Սակայն, երբ նայում եք Հայաստանի R&D-ին՝ նկատի ունեմ մեր գիտահետազոտական կենտրոնը, որը գործում է 2018 թվականից, որտեղ տեղական թիմերն աշխատում են տեխնոլոգիաների ստեղծման և կատարելագործման վրա, ինչպես նաև հաշվի առնելով երկրի տեխնոլոգիական հնարավորություններն ու պատմությունը տվյալ ոլորտում, այն դառնում է շատ հետաքրքիր։

Հայաստանը PMI-ի էկոհամակարգում շատ յուրահատուկ տեղ է զբաղեցնում։ R&D կենտրոնն այժմ վերածվել է բավականին մեծ կառույցի՝ աշխատանքի հնարավորություն տալով մի շարք մարդկանց, ովքեր հիանալի գործ են կատարում։ Նրանք միշտ քայլել են ժամանակին համահունչ, և այսօր Հայաստանը ԱԲ առաջատարներից է։

Հայ մասնագետները կենտրոնացած են ԱԲ-ի միջոցով մեր ներքին գործընթացների բարելավման վրա։ Նրանք աշխատում են ոչ միայն հայկական շուկայի համար, այլև օգնում են PMI-ին գլոբալ մակարդակում բարելավել իր ԱԲ կարողությունները։ Մեզ համար Հայաստանը շատ հետաքրքիր հարթակ է նորարարական գաղափարներ և ուժեղ փորձառություն բացահայտելու համար այնպիսի ոլորտներում, որտեղ PMI-ն ավանդաբար խորապես ներգրավված չի եղել։

- Ձեր տեսանկյունից, ի՞նչ կոնկրետ, չափելի արդյունքներ է տվել Հայաստանի R&D կենտրոնը մինչ այժմ, օրինակ՝ կոնկրետ տեխնոլոգիաների կամ PMI-ի առանց ծխի արտադրանքների վերափոխման մեջ ունեցած ավանդի տեսանկյունից։

- R&D-ն շատ հետաքրքիր կենտրոն է, քանի որ տեղական փորձագետներն աշխատում են մի շարք տարբեր լուծումների վրա, որոնք օգնում են մեզ բարելավել մեր արտադրանքը և գործառնությունները։ PMI-ի համար, ինչպես գիտեք, այրվող արտադրանքից դեպի առանց ծխի արտադրանքի անցումը եղել է այս փոխակերպման հիմքում։ Առանց տվյալների, պատշաճ գիտության և այս արտադրանքի հիմքում ընկած ճիշտ գիտելիքների, մենք չենք կարող առաջ մղել այս փոխակերպումը։ Ահա թե ինչու է Հայաստանի R&D կենտրոնի մարդկանց կատարած աշխատանքն այդքան կարևոր մեզ համար։

- Արհեստական բանականությունն ավելի ու ավելի է ձևավորում քաղաքականության մշակումը, կարգավորումը և նորարարությունը տարբեր ոլորտներում։ Ինչպե՞ս եք տեսնում ԱԲ-ի դերը ավելի տեղեկացված, ապացույցների վրա հիմնված որոշումների աջակցման գործում այնպիսի ոլորտներում, ինչպիսիք են հանրային առողջապահությունը, կարգավորումը և պատասխանատու նորարարությունը:

- Մեզ, որպես ընկերություն, ԱԲ-ն օգնում է բարելավել մեր բիզնեսի մի շարք տարբեր ասպեկտներ՝ պլանավորումից մինչև կազմակերպչական գործընթացներ և մատակարարման շղթայի կառավարում։ Մեզ համար ԱԲ-ի աճը մշակութային փոփոխություն է, այլ ոչ թե պարզապես տեխնոլոգիական ներդրում։ Ահա թե ինչու մենք արդեն ունենք ԱԲ-ով համալրված համակարգ, որն օգնում է նախնական իրավական և կորպորատիվ վերանայման հարցում։ Այն ուսումնասիրում է, օրինակ, մարքեթինգային նյութերը և տալիս է նախնական գնահատական դրանց համապատասխանության վերաբերյալ։ Ինչպես PMI-ում, նախնական գնահատումից հետո իրականացվում է մարդկային վերահսկողություն։

Այն կարող է նաև օգնել մեզ ավելի լավ հասկանալ, թե ինչ է անհրաժեշտ լավ քաղաքականություն մշակելու համար։ Մի կարևոր բան, որ մենք գիտենք, այն է, որ երբ խոսքը վերաբերում է քաղաքականության մշակմանը, մեկ լուծումը չի կարող համապատասխանել բոլորին։ Դուք չեք կարող կիրառել հնացած մոտեցումները, որոնք նախատեսված էին ավանդական արտադրանքի համար, նոր և նորարարական տեխնոլոգիաների ու արտադրանքի նկատմամբ։

ԱԲ-ն կարող է օգնել մեզ վերլուծել նորույթները, հասկանալ, թե ուր է գնում նորարարությունը, և որոշել, թե ինչ քաղաքական լուծումներ են անհրաժեշտ այդ զարգացումներին աջակցելու և ավելի լավ հասարակություն կառուցելու համար։

Ինչ վերաբերում է որոշում կայացնողներին, ապա ԱԲ-ն արդեն իսկ օգտագործվում է տվյալ ոլորտում։ Այն օգնում է բրիֆինգների պատրաստմանը, գործընկերների մասին տեղեկատվություն գտնելուն և քաղաքականությանն առնչվող տարբեր երկրների միտումները հասկանալուն։ Սա ապագայում ավելի ու ավելի լայն տարածում կստանա։

- Նայելով առաջ՝ որո՞նք եք համարում այն հիմնական գործոնները, որոնք կձևավորեն գլոբալ ընկերությունների և կառավարությունների ապագա հարաբերությունները զարգացող շուկաներում։

- Տեխնոլոգիան միանշանակ մեծ դեր կխաղա։ Սակայն, տեխնոլոգիայի առաջընթացին զուգահեռ, շատ կարևոր կլինի կենտրոնանալ մարդկային ասպեկտի վրա։ Տեխնոլոգիան երբեմն կարող է անտեսել այդ հարցը, և հենց այդ պատճառով մենք՝ որպես PMI-ում աշխատող մարդիկ, պետք է կենտրոնանանք կարեկցանքի և մարդկանց աշխատանքի համար հնարավոր լավագույն միջավայր ստեղծելու վրա։

Մենք շատ հպարտ ենք այնպիսի նախաձեռնություններով, ինչպիսիք են հավասար վարձատրության հավաստագրումը և այլ ջանքերը, որոնք գործադրել ենք որպես գործատու։ Մեզ համար չափազանց կարևոր է շարունակել կենտրոնանալ մարդկանց վրա։

Տեխնոլոգիան շատ հզոր է, բայց այն միայն այնքանով է լավը, որքանով որ լավն է դրա հետևում կանգնած մարդկային գործոնը։ ԱԲ-ն չի փոխարինի մարդկանց, այն կօգնի մարդկանց դառնալ ավելի հմուտ մասնագետներ։

Ի վերջո, նոր «արժույթն» այլևս ինքնին տեղեկատվությունը չէ, քանի որ այն այժմ կարելի է ստանալ ԱԲ-ի միջոցով վայրկյանների ընթացքում։ Իսկապես կարևորն այն է, թե ինչպես եք դուք այդ գիտելիքը օգտագործում։ Ես անձամբ հաստատակամորեն հավատում եմ, որ փորձարկումները և ԱԲ-ի ուսումնասիրությունը մեծացնում են ձեր աճն ու արտադրողականությունը։ Հուսով եմ՝ ավելի շատ բիզնեսներ և կարգավորող մարմիններ այդպես կվարվեն։

Ինչու է Հայաստանը դարձել PMI-ի համար արհեստական բանականության և հետազոտությունների ու մշակումների (R&D) առանցքային կենտրոն. հարցազրույց Իվան Միլետիչի հետ