Հայաստան այցելելով՝ Դավութօղլուն փորձելու է շոու սարքել. Արտակ Շաքարյան

20:46 • 08.12.13

Թուրքագետ Արտակ Շաքարյանը կարծում է, որ Թուրքիայի ԱԳ նախարար Ահմեթ Դավութօղլուն կփորձի շոու սարքել դեկտեմբերին Երևանում Սևծովյան տնտեսական համագործակցության կազմակերպության անդամ երկրների արտգործնախարարների հավաքին իր այցելության ժամանակ՝ 2015-ի Ցեղասպանության 100-ամյա տարելիցին ղարաբաղյան խնդիրը միախառնելու ախորժակով: 

 

-Պարո′ն Շաքարյան, դեկտեմբերի 12-ին Երևանում Սևծովյան տնտեսական համագործակցության կազմակերպության անդամ երկրների արտգործնախարարների հավաքին ներկա կլինի նաև Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարար Ահմեթ Դավութօղլուն:  Հաշվի առնելով այն, որ Անկախությունից հետո առ այսօր Թուրքիայի արտգործնախարարը երկու անգամ է այցելել Հայաստան, այդ հավաքին նրա մասնակցությունը համարում եք սովորակա՞ն, թե՞ ոչ սովորական:

 

-Անշուշտ` սովորական չէ, և միանշանակ է, որ նա փորձում է շոու սարքել, ամբողջ աշխարհին ներկայացվելու է, որ  նա գնացել է Հայաստան, հանդիպել է ՀՀ պաշտոնյաների հետ: Չնայած հնարավոր է, որ պաշտոնապես այդ մասին չխոսվի, բայց, ամեն դեպքում, ինքը ասելու է, որ հասել ենք ինչ-ինչ համաձայնությունների, որոնց մասին շուտով կիմանաք: Ավելի շատ 2015-ի նախապատրաստում է, դրա իմիտացիայի շրջանակներում:

 

- Այսինքն՝ 2015-ին Ցեղասպանության 100-ամյա տարելիցին Հայաստանի և Սփյուռքի կողմից քայլերը չեզոքացնելու, դրանց հակազդելու շրջանակներու՞մ:

 

- Այսինքն՝ 2015-ի Ցեղասպանության 100-ամյա տարելիցին ղարաբաղյան խնդիրը միախառնելու ախորժակով:

 

-ՌԴ նախագահի՝ Հայաստան այցելության ժամանակ եղան քաղաքական խմբեր ու քաղաքացիական ակտիվիստներ, որոնք «ո′չ» ասացին: Ձեր կարծիքով՝ ճի՞շտ կլինի, որ թուրք արտգործնախարարի այցելության ժամանակ ևս ազգայնական և ոչ ազգայնական ուժերն ընդդեմ Դավութօղլուի այցելության բողոքի ակցիաներ կազմակերպեն, «ո′չ» ասեն:

 

-Չեմ պատկերացնում՝ ինչպես պետք է լինի «ո′չ» ասելը, բայց կարծում եմ, որ ամեն դեպքում՝ դաշնակցական և այլ խմբեր ցույցերով կամ պաստառներով «կողջունեն» Դավութօղլուին: Բայց ուրիշ կերպ «ո′չ» ասելը, կրկնում եմ, չեմ պատկերացնում, որովհետև ամեն դեպքում` ինքը չի եկել Հայաստանի իշխանությունների հետ երկկողմ հարաբերությունների հրավերով: Պարզապես` նիստը անցկացվում է Հայաստանում, ֆորմալ հրավիրել են, ընդունել է հրավերը մասնակցում է: Այնպես որ, կարծում եմ, որ կոչեր կլինեն, որ «ստախոս ու ոչ ճշտապահ դիվանագետը Հայաստանում գործ չունի անելու»: Հնարավոր է, որ մոտավորապես` այդ կարգի կարգախոսներ լինեն:

 

-Իսկ «ստախոս» ասելով՝ ի՞նչ նկատի ունեք:

 

-Այն, որ արձանագրությունների ողջ ընթացքը ցույց տվեց, որ Թուրքիան հավատարիմ չէ իր իսկ ստորագրություններին, որ ողջ ընթացքը փորձում է խառնել և որ անկեղծ չէ:

 

-Ակնկալո՞ւմ եք Դավութօղլուից «հետաքրքիր» հայտարարություններ:

 

-Այո′, ակնկալում եմ սկանդալային և շոու հայտարարություններ:

 

-Օրինա′կ:

 

-Չեմ կարող բառ առ բառ կանխատեսել, բայց որ Հայաստան այցից հետո ողջ աշխարհում մամուլով կգնա այն տեղեկատվությունը, թե «Դավութօղլուն հանդիպեց իր հայ գործընկերների հետ, բացահայտ կամ ոչ բացահայտ քննարկեց հայ-թուրքական հարաբերությունները, և այլն», այս ոճի մեջ շատ հայտարարություններ կլինեն:

 

-Պարո′ն Շաքարյան, Ձեր կարծիքով՝ Թուրքիային անհանգստացնու՞մ է Գյումրիում 102-րդ ռազմաբազայի ընդլայնումը:

 

-Ակնհայտ է, որ որքան Ռուսաստանը տարածաշրջանում ուժեղ է, այնքան Թուրքիան թույլ կլինի: Այսօր որքան էլ խոսեն ռուս-թուրքական կամ թուրք-իրանական հարաբերությունների բարելավման մասին, միևնույն է՝ Թուրքիան հստակ գիտակցում է, որ թե՛ Ռուսաստանը, և թե՛ Իրանը մրցակիցներ են:

 

-Սակայն ԱՄՆ-ի հետ հարաբերությունների բարելավման հողի վրա կարծես ռուս-իրանական հարաբերություններն են լարված դարձել: Մասնավորապես` Իրանը հետևողականորեն հայտարարում է, որ պատրաստ է ռուսականից շատ ավելի էժան գնով գազ մատակարարել Հայաստան:

 

-Միշտ լինում են հայտարություններ, և դրանք մոռացվում են, իսկ իրական քաղաքականությունը՝ realpolitik-ը, մնում է պատմության էջերում, և մեկ-երկու դոլար ավել-պակաս՝ այդքան էլ էական չէ, էական են դարակազմիկ իրադարձությունները:

 

-Ձեր կարծիքով՝ միջազգային հանրությունը օրակարգում պահու՞մ է հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման, «հաշտեցման»` ինչպես ժամանակին ձևակերպվում էր, հարցը՝ վիժեցված ծրագիրը, որ զույգ արձանագրությունների տեսքով մտավ երկու երկրների խորհրդարաններ ու մնաց առկախված:

 

-Ցավոք` այդքան էլ վիժեցված չէ, որովհետև «սառնարանում դրված» է, և երբ միջազգային կոնյուկտուրան ավելի պատրաստ լինի, արձանագրությունները սառնարանից դուրս կհանվեն. միջազգային հանրության համար արձանագրությունները խաղաքարտ են, որը կարող են խաղարկել հարմար իրավիճակի դեպքում:

 

-Բայց մեր իշխանությունները պատրաստ կլինե՞ն դրանք սառնարանից հանել, այսինքն՝ վավերացնել:


-Հայկական կողմը միշտ ասել է, որ գնդակը թուրքական դաշտում է, և եթե Թուրքիան իր խորհրդարանում վավերացնի, ապա ՀՀ իշխանություններին այլ բան չի մնա, քան` դրանք վավերացնելը: