Պետական այրերի՝ ծխելու դեմ լուրջ դեմքով «պայքարի» նպատակը գինը բարձրացնելն ու բյուջեն լցնելն է. իրավապաշտպան

13:37 • 06.08.17

Երբ Հայաստանում առողջապահությունը բարձիթողի վիճակում է, պետպատվերով բուժվող հիվանդներից գումարներ են կորզվում, պետական այրերի՝ «լուրջ» դեմքով հակածխախոտային պայքարը համոզիչ չէ: 

Tert.am-ի հետ զրույցում նման կարծիք հայտնեց Հայաստանի հելսինկյան կոմիտեի նախագահ Ավետիք Իշխանյանը՝ անդրադառնալով Առողջապահության նախարարության հակածխախոտային ռազմավարությանը և դրանից բխող՝ ծխախոտի առաջիկա թանկացմանը: 

«Այդ ռազմավարության հիմնավորումը կարծես կառավարության հոգածությունն է բնակչության առողջության նկատմամբ, ինչը կարելի էր ողջունել, եթե այս տարիների ընթացքում նման հոգնածությունը ես անձամբ տեսած լինեի: Երբ գնում ես մեր պոլիկլինիկաները և տեսնում էդ հսկայական հերթերը, և չէի ասի՝ որակյալ բուժումը, երբ գնում են մարդիկ պետպատվերով բուժման, անապահով սոցիալական խավերը, և նրանցից գումար են պահանջում: Դա փաստ է, դեպքը կատարվել է իմ ծանոթների հետ։ Եվ, առհասարակ, երբ առողջապահությունը բարձիթողի վիճակում է, իմ համար բացարձակ համոզիչ չէ, որ Հայաստանի կառավարությունը մտածում է բնակչության առողջության մասին: Սա ինձ չի համոզում»,-ասաց իրավապաշտպանը և հարցրեց՝ «այդ դեպքում, ո՞րն է պատճառը այս հակածխախոտային ռազմավարության»: 

Ավետիք Իշխանյանն ինքն էլ պատասխանեց իր տված հարցին. «Կարծում եմ՝ հիմնական նպատակն առողջության մասին մտածելու քողի տակ ծխախոտի գինը բարձրացնելն է և բյուջեն լցնելը»: 

Հիշեցնենք, որ կառավարության վերջին նիստին օրերս հաստատվեց Ծխելու դեմ պայքարի ռազմավարությունը և այդ ռազմավարության 2017-2020 թթ. միջոցառումների ծրագիրը: Որպես դրա հիմնավորում նշվում է, որ ռազմավարության ներդրման նպատակն է միջոցներ իրականացնել` ուղղված Հայաստանում ծխախոտի օգտագործման, սպառման նվազեցմանը, պահպանել բնակչության առողջությունը` պաշտպանելով ծխախոտի ծխի երկրորդային ազդեցությունից և նվազեցնել ոչ վարակիչ հիվանդությունների հիվանդացության ցուցանիշները` կրճատելով ծխախոտի օգտագործումը:  

Սակայն նույն նախագծում նշվում է նաև, որ ամեն տարի՝ մինչև 2021 թվականը, 15 տոկոսով ավելանալու են ծխախոտի ակցիզները , ինչի արդյունքում ծխախոտը էապես կթանկանա: 

Սրճարաններում չծխելու և մնացած սահմանափակումները, ըստ իրավապաշտպանի՝ ուղղակի քողն է առաջիկա թանկացումների: 

«Իրենք էլ շատ լավ հասկանում են, որ ծխախոտի գնի բարձրացմամբ ծխողների թիվը չի կրճատվելու: Եվ եթե մենք նկատում ենք, «խնայողությունների» անվան տակ սա է արվում՝ դպրոցների, հիմնարկների և այլ հաստատությունների, այսպես կոչված՝ օպտիմալացում…: Իրականում, հասկանալի է, որ խոսքը ոչ թե ծրագրերի, այլ դրամական միջոցների խնայողության մասին է: Կամ ի՞նչ է նշանակում՝ դատապարտյալների առանց այն էլ չնչին սննդի համար նախատեսված գումարի կրճատում (կրճատված գումարը՝ 595 դրամ օրական ), մյուս կողմից, դրան գումարում ենք «կարմիր գծերի» և այլ գումարները, երբ ամեն մի չնչին խախտման համար մարդկանց գցելով հսկայական տուգանքների տակ՝ բյուջեն են լցնում: Այ, այս նույն համատեքստում էլ ծխախոտը»,-ասաց նա։ 

Ամփոփելով՝ իրավապաշտպանը նկատում է, որ հակածխախոտային պայքարը պետք է ավելի շատ քարոզչական բնույթ ունենա, ոչ թե գնի թանկացման տանի: 

«Մանավանդ, որ ԵԱՏՄ-ում ինչ-ինչ հարցերից ելնելով՝ դրա շուրջ պայմանավորվել են: Սա իմ տեսակետն է: Ինչ վերաբերում է զուտ իրավապաշտպանական տեսակետին, այստեղ ես որևէ բան չեմ կարող ասել, որովհետև հայտնի բան է, որ ծխելը հիմարություն է, բայց այդ հիմարությունը ես էլ եմ անում, և աշխարհում այդ հիմարությունը անում են միլիոնավոր մարդիկ, և չեմ կարծում, որ այդ հիմարության դեմ են ուզում իշխանությունները պայքարել»,-ամփոփեց Ավետիք Իշխանյանը: 

Ինչ վերաբերում է նրան, որ սրճարաններում ու բարերում պետք է ծխելու սահմանափակումներ մտցվեն, ապա Ավետիք Իշխանյանը նկատեց, որ շատ քաղաքակիրթ երկրներում, որտեղ առողջապահությունն ու բժշկությունը շատ բարձր մակարդակի վրա են և անվճար, օդանավակայաններում, այլ հասարակական վայրերում կան ծխողների ու չծխողների համար հատկացված սրահներ: 

«Բերեմ այդ երկրները՝ Շվեդիա, Ավստրիա, և մեր պետական այրերի՝ լուրջ դեմքով «պայքարը» ծխելու դեմ ինձ բացարձակապես չի համոզում»,-ավելացրեց Ավետիք Իշխանյանը: