Ինչով է հիշվելու Արթուր Չիլինգարովը. Коммерсантъ-ը ֆոտոշարքով ներկայացրել է հայ անվանի բևեռախույզի կյանքի ուշագրավ դրվագները
Հունիսի 1-ին մահացել է ՌԴ Պետդումայի պատգամավոր, բևեռախույզ, ԽՍՀՄ, ՌԴ հերոս Արթուր Չիլինգարովը. նա 84 տարեկան էր։ Այս կապակցությամբ Коммерсантъ պարբերականը հրապարակել է ծավալուն ֆոտոշարք՝ պատմելով, թե ինչով է հիշվելու ականավոր գործիչը:
Արթուր Նիկոլայի Չիլինգարովը ծնվել է 1939 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Լենինգրադում (այժմ՝ Սանկտ Պետերբուրգ)։ Հայրը՝ Նիկոլայ Չիլինգարյանը, աշխատել է Բոլշևիկների համամիութենական կոմկուսի Լենինգրադի մարզկոմի և քաղկոմի առաջին քարտուղար Պյոտր Պոպկովի օգնական, զբաղվել քաղաքաշինության հարցերով։ Որդու ծնվելուց մի քանի տարի անց նա ենթարկվել է բռնաճնշումների։ Դրա հետևանքով Չիլինգարովը մեծացել է մոր՝ Կիրայի և խորթ հոր՝ Պավել Բելոստոցկու հետ։
Դպրոցից հետո Արթուր Չիլինգարովը սկզբում աշխատել է Օրջոնիկիձեի Բալթյան նավաշինարանում որպես մոնտաժող, իսկ բարձրագույն կրթության դիպլոմը ստացել է միայն 1963 թվականին։ Ավարտել է ծովակալ Մակարովի անվան Լենինգրադի բարձրագույն ծովային ճարտարագիտական դպրոցի Արկտիկական ֆակուլտետը (այժմ՝ Ծովային և գետային նավատորմի պետական համալսարան) ինժեներ-օվկիանոսագետ որակավորմամբ։
«Լենինգրադում հյուսիսի թեման ավելի բարձր է հնչում, քան այլուր։ Լենինգրադը Արկտիկայի դարպասն է», - մի առիթով նշել է բևեռախույզը:
Լուսանկարում՝ Արթուր Չիլինգարովը «Միխայիլ Սոմով» հետազոտական նավի փրկարարական խմբի հանդիպմանը, հոկտեմբեր 1985 թ.
1963-1965 թվականներին աշխատել է Տիկսի (Յակուտիա) գյուղի Արկտիկայի հետազոտական աստղադիտարանում որպես հիդրոլոգ ինժեներ։ Այդ ժամանակ նա սկսել է լրջորեն ուսումնասիրել Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսը։
Լուսանկարում՝ Արթուր Չիլինգարովը միջուկային «Սիբիր» սառցահատի վրա, 1987 թվականի հունիս
«Երբ ինձ տալիս են ստանդարտ հարցը՝ ի՞նչն է քեզ դուր եկել հյուսիսում, առանց վարանելու պատասխանում եմ՝ ամեն ինչ», - նշել է Չիլինգարովը։
Լուսանկարում՝ Արթուր Չիլինգարով (կենտրոնում) Կարմիր հրապարակում, նոյեմբեր 1985թ
1969-1974 թվականներին աշխատել է «Հյուսիս 21», «Հյուսիս 25» և «Հյուսիս 26» բարձրադիր օդային արշավախմբերի ղեկավարի տեղակալ։ Հետագայում նա ինքն է ղեկավարել «Հյուսիսային բևեռ 19» դրիֆտային կայանը և «Բելինգշաուզեն» անտարկտիկական կայանը:
Լուսանկարում՝ Արթուր Չիլինգարովը «Դինամո» մարզադաշտում ընկերական ֆուտբոլային խաղում, 1995 թվականի հուլիս
«Ես չեմ նախանձում քաղաքի հարմարավետությանը. ինչո՞ւ են մարդիկ այդքան շատ ձգտում դեպի նյութականը: Ի վերջո, իրերը դեռ կյանք չեն», - նշել է նա։
Լուսանկարում՝ Արթուր Չիլինգարովը Մոսկվայի քաղաքապետ Յուրի Լուժկովի հետ, 2001թ.
1974-1992 թվականներին աշխատել է ԽՍՀՄ հիդրոօդերևութաբանության և շրջակա միջավայրի վերահսկողության պետական կոմիտեում (ԽՍՀՄ Գոսկոմհիդրոմետ)՝ բարձր պաշտոններում։ Միևնույն ժամանակ, նա գլխավորել է արշավախումբը դեպի Հյուսիսային բևեռ «Սիբիր» միջուկային սառցահատով և անդրմայրցամաքային թռիչքն Իլ-76-ով դեպի Անտարկտիկա (լուսանկարում), ստացել է ԽՍՀՄ պետական մրցանակ՝ արագության վրա բեռնման և բեռնաթափման մեթոդի համար։ 
«Կարծում եմ, որ ցանկացած արշավանք, անկախ նրանից, թե ինչ արդյունքներ է բերում, պետք է համարել անհաջող, եթե առնվազն մեկ մարդ զոհվի», - նշել է Չիլինգարովը:
1985 թվականին նա ղեկավարել է արշավախումբ՝ փրկելու «Միխայիլ Սոմով» հետազոտական նավը, որն արգելափակվել էր սառույցի մեջ։ 1986 թվականի փետրվարին այս օպերացիան ղեկավարելու համար Արթուր Չիլինգարովին շնորհվել է Խորհրդային Միության հերոսի կոչում:
«Մենք հիվանդ ենք Արկտիկայով: Եվ եթե երբեմն հեռանում ենք այնտեղից, մենք վերադառնում ենք, քանի որ չենք կարող ամբողջությամբ հրաժարվել դրանից», - ասել է նա:
Լուսանկարում՝ Արթուր Չիլինգարովը և երգչուհի Լայմա Վայկուլեն, 2002 թվականի փետրվար
1986 թվականին Արթուր Չիլինգարովը դարձել է Չեռնոբիլի ատոմակայանում տեղի ունեցած վթարի հետևանքները վերացնողներից մեկը:
1990-ականներից սկսել է զբաղվել քաղաքականությամբ։ Եղել է ՌՍՖՍՀ Գերագույն խորհրդի նախագահ Ռուսլան Խասբուլատովի խորհրդական Արկտիկայի և Անտարկտիկայի խնդիրների գծով, այնուհետ ընտրվել է I-V և VII-VIII գումարումների Ռուսաստանի Պետական դումայի պատգամավոր։ 2011-ից 2014 թվականներին Տուլայի շրջանի սենատոր է եղել:
Որպես խորհրդարանական՝ Չիլինգարովը շարունակել է կազմակերպել և ղեկավարել բևեռային արշավախմբեր։ 1999 թվականին նա ղեկավարել է Մի-26 բազմաֆունկցիոնալ ուղղաթիռի ծայրահեղ երկար թռիչքը։ 2007 թվականի հունվարին նա ԱԴԾ-ի ղեկավար Նիկոլայ Պատրուշևի և նրա տեղակալ Վլադիմիր Պրոնիչևի հետ վայրէջք է կատարել Հարավային բևեռի տարածքում Մի-8 ուղղաթիռներով։
2007 թվականի ամռանը «Ակադեմիկ Ֆյոդորով» նավի վրա ղեկավարել է «Արկտիկա 2007» բևեռային արշավախումբը, որի ընթացքում «Միր 1» և «Միր 2» խորջրյա մեքենաներն առաջին անգամ հասել են Հյուսիսային բևեռի աշխարհագրական կետում Հյուսիսային բևեռի Սառուցյալ օվկիանոսի հատակը: Այս արշավախմբի ընթացքում Չիլինգարովը ներքևում թողել է Ռուսաստանի տիտանային դրոշը և ուղերձ՝ գալիք սերունդներին։ Արդյունքում նա ստացել է Ռուսաստանի հերոսի կոչում:
2011 թվականի ապրիլին Արթուր Չիլինգարովը գլխավորել է արշավախումբը դեպի Ռուսաստանի Հեռավորարևելյան ափ և ուսումնասիրել «Ֆուկուսիմա 1» ատոմակայանի վթարի հետևանքները տարածաշրջանի բուսական և կենդանական աշխարհի համար։
«Նախքան Սառուցյալ օվկիանոսի հատակն իջնելը, կյանքումս առաջին անգամ կտակ գրեցի», - պատմել է նա։
Լուսանկարում՝ Արթուր Չիլինգարովը Աստվածահայտնության լոգանքի ժամանակ, 2011 թվականի հունվար
Նա եղել է Ռուսաստանի աշխարհագրական ընկերության առաջին փոխնախագահը և Ռուսաստանի նախագահի հատուկ ներկայացուցիչը Արկտիկայի և Անտարկտիկայի միջազգային համագործակցության հարցերով։
Լուսանկարում՝ Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը և Արթուր Չիլինգարովը Ֆիննական ծոցում գտնվող Գոգլանդ կղզի կատարած այցի ժամանակ, 2013թ.
2013 թվականի հոկտեմբերին Սոչիի ձմեռային խաղերի նախօրեին օլիմպիական կրակի փոխանցումավազքի ժամանակ Օլիմպիական ջահը վառվել է Հյուսիսային բևեռում։

Տարիների ընթացքում Արթուր Չիլինգարովը գրել է առնվազն 50 գիրք և գիտական աշխատություն, այդ թվում՝ «Մտորումներ ռուսական հյուսիսի մասին» և «Էսսեներ Արկտիկայի աշխարհագրության մասին»։ Դարձել է Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ, Ռուսաստանի վաստակավոր օդերևութաբան և աշխարհագրագետ:
Լուսանկարում՝ Արթուր Չիլինգարով Ռուսական աշխարհագրական ընկերության կենտրոնակայանում, 2015 թվականի հոկտեմբեր

«Շատ կարևոր է հայրենասիրական դաստիարակությունը։ Բայց ամենակարևորն այն է, որ այս գործընթացում գլխավորը ոչ թե խոսքը, այլ գործը լինի», - նշել է նա։
Լուսանկարում՝ ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը և Արթուր Չիլինգարովը Կրեմլում պետական մրցանակների հանձնման արարողության ժամանակ, 2019 թվականի նոյեմբեր











